Als journalist in opleiding kwam ik regelmatig in aanraking met het werk van massapsycholoog en mediadeskundige dr. Jaap van Ginneken. En hoewel zijn theorieën verplichte kost zijn voor journalisten, marketeers en uitgevers, heb ik dat altijd ervaren als een kwelling. Interessante onderwerpen weet Van Ginneken tot verveling opwekkende taaiheid te reduceren.
Zo ook met De kracht van de zwerm – Zelfsturing in de organisatie. Hierin vergelijkt Van Ginneken groepsmechanismen in de dierenwereld met menselijk groepsgedrag. Op zichzelf interessante feitjes over het gedrag van dieren leiden tot abstracte observaties van organisatiestructuren, virusmarketing, innovatiestrategieën en kudde-instinct op de beurs. Het klinkt interessanter dan het uiteindelijk is.
Van Ginneken pretendeert oplossingen voor organisaties in het tijdperk van ‘de zwerm der zwermen’ te geven. Het blijft over het algemeen echter bij observaties van wat er gebeurt en wat er ontbreekt. Als managementboek schiet De kracht van de zwerm dan ook ernstig tekort. Helaas overtuigt het ook als populair-wetenschappelijk boek nauwelijks. Het wetenschappelijke gehalte blijft nogal steken op overbekende feiten over dierlijk en menselijk gedrag. Het populaire gedeelte lijdt onder Van Ginnekens stijl, waar ogenschijnlijk niets op aan te merken valt, maar die gewoonweg niet kan boeien.
Arjan van Bijnen
