# Gaan de mijnen in Europa weer open? De race om eigen grondstoffen begint
Kobalt uit Congo en lithium uit Australië, geraffineerd in China – de batterij in een elektrische Volkswagen legt de grondstoffenafhankelijkheid en daarmee de kwetsbaarheid van Europa bloot. In de Critical Raw Materials Act heeft de EU vastgelegd dat de lidstaten meer moeten doen om minder afhankelijk te worden: met nieuwe mijnen, meer recycling en een slimmere inkoop.
Hoe kansrijk is die strategie en wat is daarvoor nodig? Dat toetste MT/Sprout bij experts voor de aftrap van de reeks Re:Europe. De vraag is vooral, zeggen zij: wat hebben we ervoor over?
Gaan de mijnen in Europa weer open? De race om eigen grondstoffen te winnen begint
# Europa hoeft geen eigen cloud te bouwen, zegt de ceo van Nextcloud
Europa streeft naar een grotere strategische autonomie, en dat geldt zeker voor de door Amerikaanse techreuzen gedomineerde digitale wereld. De gevolgen kunnen namelijk groot zijn als een instelling of bedrijf de VS tegen de haren instrijkt, zagen we dit voorjaar bij de sancties tegen het Internationaal Strafhof (ICC). Hoofdaanklager Karim Khan werd zonder pardon de toegang tot zijn e-mailaccount van Microsoft ontzegd.
De interesse in alternatieven voor Amerikaanse clouddiensten groeide het afgelopen jaar dan ook explosief. Het Duitse Nextcloud biedt zo’n alternatief in de vorm van een compleet kantoorsoftwarepakket. De boodschap van ceo Frank Karlitschek? Europa hoeft geen nieuwe cloud te bouwen om digitaal soeverein te worden, die is er al. ‘Als overheden een fractie van de miljarden aan Microsoft-licenties verschuiven naar Europese open source, krijgt onze IT-sector een geweldige push.’
Een eigen cloud voor Europa? ‘Niet nodig’, zegt de ceo van het Duitse Nextcloud
# Peter Wennink ziet kansen genoeg voor Nederland en Europa
Peter Wennink mag dan niet langer ceo van ASML zijn, dat betekent niet dat hij rustig achter de geraniums is gaan zitten. De afgelopen drie maanden was hij druk met een Nederlandse versie van het inmiddels fameuze Draghi-rapport: een routekaart die het toekomstig verdienvermogen van Nederland overeind moet houden.
In een interview met MT/Sprout gaf hij een half jaar eerder al een voorproefje van zijn ideeën om Nederland en Europa ‘strategisch relevant’ te houden. Europa hoeft zich niet terug te trekken achter de eigen grenzen, vindt de topfunctionaris, integendeel. We moeten er juist voor zorgen dat de wereld niet om ons heen kan bij de vier grote transities: op het gebied van defensie, digitalisering, gezondheidszorg en het klimaat.
Peter Wennink ziet kansen genoeg voor Europa: ‘Wij kunnen echt alls aan’
# Han de Groot bouwt een AI Gigafactory van 5 miljard in Rotterdam
Nederland en Europa moeten een eigen AI-infrastructuur ontwikkelen. Vindt Peter Wennink, vindt ook ondernemer Han de Groot. Onderdeel van die infrastructuur zijn AI-gigafabrieken, die de rekenkracht achter AI als eindproduct leveren. Aan zo’n fabriek werkt De Groot in Rotterdam. Want: ‘In een wereld waar AI op veel domeinen wordt toegepast, kunnen we niet alles op niet-Europese infrastructuur laten draaien.’
Met Eneco als eerste partner, want de enorme stroomvraag is het eerste issue dat moet worden getackeld, zoekt hij financiering voor het megaproject. De kosten: 5 miljard euro. Heeft Nederland dat echt nodig? Ja, zegt De Groot, die een parallel trekt met de energiecrisis. ‘Toen zagen we pas heel laat dat we met ons gas wel erg afhankelijk waren van onze Russische buren. Nu kunnen we dat voor zijn.’
Han de Groot bouwt een AI Gigafactory in Rotterdam van 5 miljard
# Europa moet concurreren op klimaat, niet op prijs, vindt deze econoom
Europa versoepelde de duurzaamheidsregels om de industrie meer lucht te geven, in lijn met de aanbevelingen van voormalig ECB-president Mario Draghi. Onverstandig, waarschuwt econoom Paul Schenderling. Europa gaat niet ten onder aan de regeldruk, schrijft hij in zijn nieuwe boek Continent van de kwaliteit, maar aan hyperglobalisering. Aan Chinese bedrijven die onze markt overspoelen met pakketjes en producten die niet aan Europese standaarden voldoen, terwijl onze bedrijven dat wel moeten.
In plaats van tornen aan de hoge ESG-standaarden, moet Europa het handelsbeleid ‘radicaal’ hervormen. In gesprek met MT/Sprout doet hij zijn visie uit de doeken: een grensheffing die importproducten optelt tot Europees niveau, gecombineerd met strengere klimaatnormen. ‘Europa móét concurreren op klimaat en circulariteit. Anders gaat China er met de buit vandoor.’
# Europa doet het beter dan Europeanen zelf denken
Europa doet niet meer mee, de technologische achterstand is niet meer in te halen, de Amerikanen en de Chinezen hebben gewonnen. Europa heeft alleen nog toekomst als openluchtmuseum voor toeristen. Aan kritiek op ons continent was ook in 2025 geen gebrek, maar die is vooral afkomstig van binnen de eigen grenzen.
Hoe kijkt de rest van de wereld eigenlijk naar ons? Een stuk positiever dan wij zelf, blijkt uit een rondgang langs Europeanen die elders ter wereld werken. Van Dubai tot Singapore, van Toronto tot Mexico-Stad: overal wordt Europa nog gezien als een serieuze speler. Betrouwbaar, kwalitatief sterk en innovatief. ‘We lopen achter met implementeren en opschalen van technologie’, zegt hoogleraar Mark Greeven vanuit China. ‘Maar Europa heeft meer dan voldoende talent en technologie in huis.’
Europa een openluchtmuseum? ‘We lopen achter met opschalen, niet met technologie en talent’
