Wat investeerders, ondernemers en andere ervaringsdeskundigen ongetwijfeld al weten, is nu wetenschappelijk bevestigd: durfkapitaal is een belangrijke motor voor economische groei.
Dat concluderen Steven Poelhekke, hoogleraar International Environmental Economics aan de Vrije Universiteit Amsterdam, en Benjamin Wache, econoom bij het Centraal Planbureau, in een recent gepubliceerd onderzoek naar de impact van durfkapitaal op lokale economieën.
Het onderzoek werd uitgevoerd in ruim 3.000 counties (regio’s) in de Verenigde Staten, maar de resultaten geven ook inzicht in wat belangrijk is voor de BV Nederland.
Niet voor niets combineerde oud-ASML-topman Peter Wennink zijn rapport over het toekomstige verdienvermogen van ons land met een tot in detail uitgewerkte investeringsagenda, met projectvoorstellen waarvoor tientallen miljarden worden gezocht.
Lees ook: Kabinetsfluisteraar Peter Wennink: ‘Hou alsjeblieft op met R&D een kostenpost noemen’
Kettingreactie in de lokale economie
De studie van Poelhekke en Wache geeft een beeld van wat dit de BV Nederland kan opleveren. Elke miljoen dollar aan durfkapitaal die in een Amerikaanse county landt, levert namelijk gemiddeld één nieuw bedrijf en 41 banen op, concluderen ze. En een verdubbeling in venture capital-investeringen leidde gemiddeld tot 11 procent meer ondernemingen en 8 procent meer werkgelegenheid.
Dat effect blijft niet beperkt tot de startups en scaleups die de zakken geld ontvangen. Startups en scaleups met verse funding kunnen opschalen, en dat veroorzaakt een kettingreactie in de lokale economie. Met die groei stijgt ook de vraag naar lokale zakelijke dienstverleners. Denk aan juristen, notarissen en accountants, een makelaar die kan helpen bij het vinden van een groter kantoor, marketing- en pr-bureaus die strategieën bedenken om de media en potentiële klanten te bereiken.
Indirecte banengroei
En natuurlijk moeten de groeibedrijven zelf ook personeel aannemen. Maar de grootste banengroei is indirect en vindt plaats in sectoren die zelf nauwelijks durfkapitaal ontvangen, ontdekten de onderzoekers. Al duurt het een tijdje voordat dit effect in de volle breedte zichtbaar is.
De groeiende vraag naar hun diensten trekt meer hoogwaardige dienstverleners aan. En hoe meer gespecialiseerde toeleveranciers, hoe makkelijker en goedkoper het voor (toekomstige) ondernemers wordt om een bedrijf in de regio te starten, ook als ze nog niet gefund zijn. Zo ontstaat een vliegwiel.
Investeringen in de BV Nederland hebben een vergelijkbaar ‘multiplier-effect’, concludeert Wennink. Hij pleit in ‘zijn’ rapport onder meer voor het opzetten van industriële productie van fotonische chips in Nederland, een voorstel waarmee bijna 2 miljard euro gemoeid is. Een eigen fotonische chipfabriek (foundry) zou 1.000 nieuwe banen creëren, en per baan gemiddeld 2,5 extra banen in de toeleveringsketen.
Lees ook: De AI-race kan niet zonder fotonische chips, en laat Nederland daar nu net in vooroplopen
Een ander effect is dat de gemiddelde lonen in de regio stijgen als er meer durfkapitaal naartoe gaat, een gevolg van de toegenomen productiviteit en de strijd om talent. Elke miljoen dollar die in een gebied wordt gepompt, vertegenwoordigt 7 miljoen dollar aan betaalde salarissen, en een verdubbeling in durfkapitaal resulteert in gemiddeld 10 procent hogere loonsommen.
De lokale economie profiteert mee, want deze werknemers zijn ook consumenten die lokaal kopen en recreëren, winkels en horeca bezoeken.
Elke regio een eigen profiel
In Nederland verspreiden de investeringen zich bovendien gelijkmatiger dan 25 jaar geleden, concludeert PwC in een rapport over de ontwikkeling van durfkapitaal in Nederland. Waar rond de millenniumwisseling nog twee derde van alle deals in of rond Amsterdam viel, is dat aandeel inmiddels gedaald naar ongeveer 30 procent.
Innovatie is niet langer geconcentreerd in één gebied, maar in meerdere regio’s, die een eigen profiel ontwikkelen. Brainport Eindhoven doet dit binnen de hightech maakindustrie, Leiden is sterk op het gebied van life sciences en Utrecht en Twente richten zich specifiek op AI en machine learning, om er een paar te noemen.
Ook dat is goed nieuws, stelt Gijs van Leeuwen, private equity lead en partner bij PwC, in een toelichting. ‘Voor investeerders vergroot dat de keuzeruimte, voor de economie maakt het ons minder kwetsbaar.’
Lees ook: Nederland innoveert volop, maar de stap van idee naar markt blijft struikelblok
