Winkelmand

Geen producten in je winkelwagen.

Like en dislike: de social media-spagaat

Je leest nu: Like en dislike: de social media-spagaat

Hoe gebruik jij social media? Bedrijven zitten in een social media-spagaat. Podiumauteur Karin Tempelaar geeft tips om daar uit te komen.

Vorige week maakte uitgever Wegener bekend 300 tot 350 banen te schrappen. Dit is een gevolg van de nieuwe ‘Digital First’-strategie, waarmee het concern zich wil gaan toeleggen op digitale uitgaven. Dergelijke veranderingen door social media en digitale technieken in de business (bijvoorbeeld van restaurants) staat bijna dagelijks in de aandacht van oude en nieuwe media.

We lezen deze berichten zelf ook in toenemende mate via nieuwe media: via Twitter lezen we het nieuwsbericht, op Facebook uiten we onze zorgen over onze eigen baan en via LinkedIn gaan we alvast op zoek naar een andere baan. We doen dus al wel van alles via social media, maar we zijn ons dat niet altijd bewust. Daardoor laten we ook kansen liggen om de samenwerking en kennisdeling te verbeteren, om voordeel te halen uit social media.

Like en dislike spagaat

Buiten het werk om doen we blijkbaar al van alles met social media, maar die ervaringen betrekken we nauwelijks op onze professionale ontwikkeling. En dat terwijl de organisaties waar we werken en de inhoud van ons eigen werk diepgaand aan het veranderen zijn door deze ontwikkelingen. Wat social media aangaat, zitten we in de (soms pijnlijke) spagaat van ‘like’ en ‘dislike’ en daar moeten we uit.

Een spagaat is maar op 1 manier op te lossen: door de ruimte tussen beide benen te verkleinen. De social media-spagaat kun je daarom alleen oplossen als je stap-voor-stap het verschil tussen social media thuis en op het werk kleiner maakt. Deze stappen zijn:

  1. Realiseer je wat je eigenlijk allemaal al met social media doet;
  2. Kopieer deze social media-ervaringen in een zakelijke context;
  3. Verbind deze zakelijke social media-ervaringen met de business van je organisatie;
  4. Zoek gelijkgestemden in je organisatie om hiermee praktisch aan de slag te gaan.

Ervaring met social media

Heb je een LinkedIn-account? Zit je op Facebook? Of heb je een Twitter-account? Als je een van deze vragen met ja hebt beantwoord, doe je al iets met social media. En je bent de enige niet. Volgens de laatste cijfers gebruiken 5.972.360 Nederlanders Facebook en heeft LinkedIn 3.135.000 Nederlandse gebruikers. De website van Twitter.com werd in januari door 4,2 miljoen Nederlanders bezocht en Hyves was in die maand goed voor 5,9 miljoen bezoekers. En dan hebben we het alleen over de meest voor de hand liggende activiteiten.

Social media is een containerbegrip, waaronder behalve de genoemde netwerken ook andere digitale diensten kunnen vallen. Wikipedia – ook social media – geeft de volgende omschrijving:

[Social media] is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele redactie, de inhoud verzorgen.

De kans is groot dat je zelf dus allang gebruik maakt van social media, zonder dat je je dat bewust bent. Zoek je een boek en lees je eerst de recensies op BOL.com of ergens anders? Dat kan dankzij social media. Bekijk je eerst de ervaringen van eerdere vakantiegangers voor je een reis boekt? Dan gebruik je social media. Zoek je op een vergelijkingssite de beste stofzuiger met een snoer langer dan 9 meter? Ook dat is dankzij social media.

Social media in zakelijke context

Wat je in je vrije tijd met social media doet, kun je ook op je werk doen. Zo kun je via discussies in LinkedIn-groepen of op websites op de hoogte blijven van wat er speelt in jouw vakgebied. Onder andere Google Alerts, RSS-readers en twitterlijsten maken het bijhouden van deze informatie makkelijker dan ooit.

Social media bieden allerlei mogelijkheden om jezelf te ontwikkelen in je vakgebied. Zo zijn talentcommunities in opkomst, al worden ze vaak vooral ingezet als recruitment-tool. Daarnaast is het een laagdrempelig instrument om de ervaringen te peilen van de klanten van je organisatie.

Social media voor de business

Wat je als klant doet bij BOL.com of een vakantiesite en wat wordt bevestigd door de definitie van social media, is de veranderende rol van de klant. De reorganisatie bij Wegener is een van de voorbeelden die laten zien hoe social media bekende business modellen op zijn kop zetten. Deze ontwikkelingen hebben impact op werken, leren en samenwerken en op de onderliggende machtsbasis in organisaties.

Als lijnmanager of HR-professional heb je dus alle reden om je serieus te verdiepen in social media.  Het gaat niet alleen om dingen die je in je vrije tijd of voor de professionele ontwikkeling doet, maar om je bijdrage aan de organisatiestrategie. Daarom is het belangrijk het businessmodel van je organisatie te onderzoeken in relatie tot social media. Daarbij zijn deze twee vragen een goed begin:

  • Welke uitstraling heeft je bedrijf bij de klanten en past dat bij wat er in het missie-statement van je organisatie staat?
  • Hoe kun je kennisuitwisseling in je organisatie stimuleren?

Uit de antwoorden op deze vragen selecteer je de onderwerpen waarmee je aan de slag gaat. Om de social media-spagaat ook echt te kunnen oplossen is het belangrijk de focus te houden op duurzame waardecreatie voor je klanten en de organisatie.

Zoek gelijkgestemden

Aan social media kun je in je eentje veel hebben: ze houden je op de hoogte van wat je maar wilt en brengen je op nieuwe ideeën voor de business van je organisatie. Toch zijn social media op hun krachtigst als ze social zijn; als er interactie tussen mensen is. Als lid van een talentcommunity kun je veel opsteken over je vakgebied, maar juist door je kennis over te dragen ben je aan het leren. Dat kan met een bijdrage aan de discussie op LinkedIn of een blogpost waarop vakgenoten reageren. Zo bouw je kennis op en deel je je eigen ervaringen.

Is een organisatieverandering nodig om social media beter te benutten, dan red je dat niet alleen. Je hebt anderen nodig met wie je het voorbeeld kunt geven en de voordelen kunt laten zien. Bovendien heb je de interactie nodig om de sociale media te laten aansluiten bij de dagelijkse praktijk. 

De juiste cultuur is een van de belangrijkste succesfactoren voor een goed gebruik van social media in organisaties. Dat de macht verschoven is naar consumenten en medewerkers ervaren we wel in ons privégebruik van social media, maar dat vergeten we vaak als we aan het werk zijn. Door zelf social media bewust in de zakelijke context te halen, kunnen organisaties social media beter benutten. Verbeter de social media-cultuur, begin bij jezelf.

Wil je vervolgens proberen je hele organisatie mee te nemen, dan vind je hier een stappenplan voor de implementatie van social media. Daarbij kun je rekening houden met de verschillende drijfveren van waaruit mensen social media omarmen (of juist niet).

Heb je nog aanvullingen op deze blogpost over het gebruik van social media in een zakelijke context? Reageer hieronder, zodat ik mijn kennis weer verder kan verbeteren.

Eerdere bijdragen:

Over de auteur:
Dit Podiumartikel is geschreven door Karin Tempelaar, adviseur communicatie en kennisdeling van on- en offline adviesbureau Lumax Producties. Zij organiseert op 13 maart een bijeenkomst over o.a. social media veranderen en de balans werk/privé.

Over het podium:
Ook uw visie geven op ontwikkelingen binnen uw vakgebied? Plaats een artikel op 
MT Podium. Log in op mt.nl/profiel en voeg onder 'activiteiten' uw artikel toe. Interessante bijdragen worden meegenomen in de nieuwsbrief en op home geplaatst. MT Magazine publiceert bovendien periodiek 'Het beste van MT Podium'

In de flow zitten is goed voor werk en lijf: zo kom je in de focusmodus

Flow wordt allang niet meer beschouwd als een vage, zweverige toestand. In de flow zitten is goed voor je focus, je werkgeluk en je lijf. Zet daarom een olifant op je bureau.

in de flow zitten
Getty Images
Je leest nu: In de flow zitten is goed voor werk en lijf: zo kom je in de focusmodus

In de flow zitten betekent dat je helemaal opgaat in het moment. Je verliest de tijd uit het oog en bent volledig gefocust op datgene waar je mee bezig bent. Daardoor lever je je beste en meest optimale prestaties.

Maar er zijn nog meer voordelen. ‘Mensen die vaak in de flow zitten, ervaren meer werkgeluk en worden aardiger gevonden door hun teamgenoten’, zegt Elke Geraerts, ceo van Better Minds at Work en doctor in de psychologie. ‘Ook zijn er aanwijzingen dat ze minder vaak worden gediagnosticeerd met bepaalde kankersoorten. Flow is dus ook nog eens goed voor je gezondheid.’

De vraag is dan natuurlijk of je zo’n toestand zelf kunt oproepen. Het goede nieuws is: ja, dat kan. Maar voor je daaraan begint, is het handig om eerst wat meer te weten over de factoren die invloed hebben op het creëren van flow.

In de flow zitten: dit zegt de wetenschap

Er is door de jaren heen veel onderzoek gedaan naar flow. Pas sinds de opkomst van moderne hersenscantechnieken wordt het door de wetenschap echt serieus genomen. Toch was er in de jaren zeventig van de vorige eeuw al een wetenschapper die zich bezighield met het fenomeen. Mihály Csíkszentmihályi wordt gezien als de ontdekker.

Deze Amerikaans-Hongaarse psycholoog begon rond 1970 aan een van de grootste psychologische onderzoeken ooit. Hij vroeg mensen over de hele wereld naar de momenten in hun leven waarop ze ze zich het lekkerst voelden en de beste prestaties leverden. Hij begon met verschillende experts, zoals schakers, chirurgen en professionele dansers. Daarna ging hij verder met zoveel mogelijk andere mensen.

Hij sprak met Italiaanse boeren, Navajo-schaapherders, arbeiders aan de assemblagelijn in Chicago, oudere Koreaanse vrouwen, Japanse tieners die lid waren van motorbendes enzovoort. Iedereen met wie hij sprak, ongeacht cultuur, klasse, geslacht of leeftijd, was op zijn best in een toestand van flow.

Veranderingen in het brein

Csíkszentmihályi koos voor deze term, omdat hij telkens weer terugkwam in zijn interviews. In deze gelukzalige toestand bleek elke actie, elke beslissing naadloos en vloeiend naar de volgende te leiden. Met andere woorden: in de flow zitten voelt ook werkelijk flowy.

Omdat het lastig was deze subjectieve ervaringen te vertalen naar wetenschappelijk resultaten verdween het onderzoek weer naar de achtergrond. Totdat moderne hersenscans het mogelijk maakten om te zien wat er in het brein gebeurt als iemand in een flow zit.

Er blijken radicale veranderingen plaats te vinden. Niet alleen worden er andere hersenstructuren actief, ook ‘geluksstofjes’ als dopamine en endorfine doen een duit in het zakje. Zo kreeg flow uiteindelijk toch een stevig wetenschappelijk fundament.

De invloed van je persoonlijkheid

Nu we weten dat flow niet een of andere een vage, zweverige toestand is, wordt er steeds meer aandacht aan besteed. Ook in het bedrijfsleven. Want wie wil zich nou niet lekker voelen tijdens het werk en op de toppen van zijn of haar kunnen presteren?

Steven Kotler, auteur van onder andere The Art of Impossible: A Peak Performance Primer, komt voor al die mensen met een positieve boodschap: ‘Flow is universeel. Iedereen, waar dan ook ter wereld, kan erin komen.’

Volgens Kotler is er niet één bepaalde manier die voor iedereen werkt. Bepaalde persoonlijkheidseigenschappen bepalen bijvoorbeeld hoe makkelijk iemand in een flow terecht kan komen. Als je bijvoorbeeld heel zorgvuldig bent, is de kans kans groter dat je snel je flow kunt vinden. Maar hij is kleiner als je een tikje neurotisch bent ingesteld.

Volgens Kotler zijn er 22 ‘flow triggers’ die iedereen zou moeten uitproberen. Zo kun je bepalen welke het beste bij jouw specifieke persoonlijkheid past.

Creëer je eigen aandachtsritueel

Ook Elke Geraerts, die boeken schreef als Mentaal kapitaal en Het nieuwe mentaal, raadt aan om vooral verschillende dingen uit te proberen. Het creëren van je eigen, unieke aandachtsritueel is daarbij cruciaal.

‘Het belangrijkste is dat je je brein moet voorbereiden om naar die flow te gaan’, zegt Geraerts. ‘Kijk maar eens hoe topsporters dat doen. Zij maken vaak een bepaalde beweging voor ze een prestatie gaan leveren. Zo’n aandachtsritueel kan ook enorm behulpzaam zijn voor ons als bedrijfsatleten.’

Om haar hersenen voor te bereiden zet Geraerts zelf altijd muziek op van Leonard Cohen, haar favoriete artiest. ‘Maar dat is dus voor iedereen anders. Belangrijk is dat het echt iets unieks is. Dus niet het inschenken van een kop koffie, dat is iets dat je al meerdere keren per dag doet.’

In de flow komen via Pavlovreactie

Nadat je een aandachtsritueel voor jezelf hebt bedacht, moet je dit minimaal vier weken volhouden. ‘In het begin zal het heel kunstmatig aanvoelen, maar na verloop van tijd wordt het een automatisch proces. Als de koppeling goed tot stand is gekomen, heb je goud in handen’, aldus Geraerts.

Klinkt bekend? Dat kan kloppen. Deze koppeling staat ook wel bekend als de Pavlovreactie. De Russische onderzoeker Ivan Pavlov ontdekte het principe bij zijn beroemde experiment met de hond van Pavlov.

Volgens Geraerts is het heel goed mogelijk is om meerdere keren per dag een toestand van flow op te roepen. Hoelang je er precies in kunt blijven, verschilt per persoon. Ook hangt het af van de taak waaraan je werkt. ‘Je kan 45 minuten tot maximaal 2,5 uur in een flow blijven. Daarna moet je even pauze nemen.’

In de flow komen? Zet een olifant op je bureau

Om in het bedrijfsleven een cultuur van focus en aandacht te creëren, hanteert Geraerts een aansprekende metafoor: ‘Wanneer je jaagt op olifanten, laat je dan niet afleiden door de konijnen.’ De olifant staat voor de prioriteit die onze volledige focus vraagt. De konijnen zijn de minder belangrijke taken zoals telefoontjes of e-mails. Dat soort taken vraagt meestal ook minder focus.

‘Veel mensen beginnen de dag met het konijnenhok, terwijl ze veel beter met de olifant kunnen beginnen. Als je start met de olifant, kun je de konijnen daarna veel beter aan. Maar als je begint met de konijnen, ga je juist minder geconcentreerd en langzamer werken omdat je weet dat die olifant er nog staat’, zegt Geraerts.

Om aan je omgeving te laten zien dat je bezig bent met een olifant kun je een fysiek olifantje op je bureau zetten. Geraerts doet dat zelf ook regelmatig. ‘Als ik een olifantje op mijn laptop zet, weten mijn dochters dat ik even bezig ben met iets belangrijks.’ Inmiddels hebben veel bedrijven deze ‘olifantencultuur’ geïmplementeerd.

‘In alle landen waar we geweest zijn, gaan mensen met dit principe aan de haal. Het zorgt ervoor dat er veel meer een sfeer van focus en flow ontstaat. Dat is waar het om draait. Het is helemaal niet goed om altijd maar ‘druk, druk, druk’ te zijn. Daarmee impliceer je namelijk ook dat je de konijnen niet onder controle hebt.’

Voor leiders: zo zorg je dat medewerkers in de flow zitten

Goed leiderschap laat zich kenmerken door lef en nederigheid, zegt de Vlaamse professor Herman van den Broeck. Goede leiders stijgen boven zichzelf uit en helpen hun medewerkers in de ‘flow’ te komen.

Vraag jezelf af hoe je medewerkers optimaal kunt laten presteren. Bied medewerkers structuur en ondersteunende kaders, maar geef ze tegelijkertijd de ruimte om hun creativiteit verder te ontwikkelen. Zorg dat medewerkers in een flow raken, zegt Van den Broeck. Hoe zorg je dat medewerkers in de flow komen?

  • Focus: ‘Laat medewerkers vliegen op de vleugels van hun sterkte’, aldus Van den Broeck. Concentreer op hun sterke punten.
  • Bijschaven: Door de sterke punten continu bij te schaven bereiken medewerkers de top.
  • Discipline: Zoek mogelijkheden en situaties waarbij de medewerker zijn sterke punten kan uitbuiten en ontwikkelen. Zonder een ijzersterke discipline om te trainen zal een medewerker geen flow ervaren.

Lees meer over in de flow zitten en focus: