Bart Raessens (head of strategy ASN Bank)

‘Bekijk die zaken die dichtbij zijn van een afstand en de zaken die nog ver weg lijken van dichtbij.’ Bart Raessens (1988) haalt zijn inspiratie bij de legendarische Japanse samoerai Miyamoto Musashi uit de zeventiende eeuw.

Voor Raessens is dit citaat de essentie van én de uitdaging voor het leiderschap van vandaag, namelijk strategisch denken en handelen tegelijk. ‘Goede leiders nemen afstand van de waan van de dag en houden zicht op de lange termijn. Tegelijkertijd verdiepen ze zich juist in ontwikkelingen die vandaag nog klein, ver weg of onzeker lijken, maar die morgen wel het verschil kunnen maken.’

Wat leiders voor die uitdaging nodig hebben, is het vermogen om continu tussen perspectieven te schakelen: tussen korte en lange termijn, tussen strategie en uitvoering, tussen sturing en werkplezier vanuit de menselijke maat. ‘Uitzoomen om richting te bepalen, inzoomen om signalen vroegtijdig te herkennen.’

Eerste stappen

Raessens proeft als student Bedrijfskunde aan de Radboud Universiteit even aan het ondernemerschap. Hij richt een webshop op voor wintertruien, maar retail blijkt uiteindelijk niet zijn ding.

Strategie en corporate M&A, daar focust hij op in zijn eerste carrièrestappen bij ABN Amro. Na dik vier jaar stapt hij over naar DNB als chief innovation officer. In die rol vertegenwoordigt hij ook Nederland binnen het Europese forum voor financiële innovatie (EFIF). Sinds oktober vorig jaar is hij head of strategy bij ASN Bank.

Nieuwsgierigheid is de belangrijkste eigenschap die hem zo ver heeft gebracht, geeft hij aan. ‘Ik verbind ontwikkelingen uit verschillende domeinen aan strategische vraagstukken, en schakel graag tussen detail en helikopterview. Een brede blik helpt mij om patronen te herkennen, complexe zaken te duiden en vooruit te denken.’

Die brede blik zet Raessens ook in als lid van de Raden van Toezicht van de VPRO en het NEMO Science Museum. Juist in omgevingen met veel dynamiek, druk en uiteenlopende belangen voelt hij zich op zijn best.

Aan dynamiek is er vandaag de dag geen gebrek, merkt hij op. De grote veranderthema’s volgen elkaar niet op, maar komen continu tussenbeide. Politiek, technologie, maatschappij, het grijpt allemaal ineen. ‘Leiders kunnen niet langer alleen vanuit hun eigen vakgebied of branche denken. Wat ze nodig hebben, is de soepelheid om mee te bewegen zonder te breken. Een rechte rug staat niet langer voor starheid, maar voor zo goed getraind zijn dat je snel kunt bewegen.’

De stretch

Om in beweging te blijven en zichzelf te ontwikkelen, zoekt Raessens steeds opnieuw ‘de stretch’ op. Dat houdt hem nieuwsgierig en zo blijft hij het potentieel zien. Daarbij grijpt hij vaak terug op zijn belangrijkste leiderschapsles. ‘Je hoeft niet steeds het wiel opnieuw uit te vinden, maar je moet ervoor zorgen dat de wielen gaan draaien. Organisaties hebben meestal geen tekort aan ideeën, maar aan executiekracht. Daarom draait leiderschap voor mij niet om het bedenken van nieuwe plannen, maar om het realiseren ervan.’

Dat betekent mensen meekrijgen, focus aanbrengen en ruimte creëren voor wat echt belangrijk is. Dat kost niet alleen tijd, het vraagt ook moed. Om keuzes te maken tussen concurrerende belangen bijvoorbeeld. ‘De grootste energie haal ik uit het samen met een team realiseren van een goed plan. Niet het plan zelf, maar het gezamenlijke resultaat is wat uiteindelijk het verschil maakt én wat mensen zich blijven herinneren.’