Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie heeft de beste reputatie van het land? Na zeven jaar is ASML van de troon gestoten als het meest bewonderde bedrijf van Nederland. De nieuwe nummer één in de MT500, het jaarlijkse reputatieonderzoek van MT/Sprout, is een sprookjespark: de Efteling.
Een attractiepark dat niet alleen in de harten van veel Nederlanders zit, maar ook in die van de zakelijke beslissers die het bedrijf naar de eerste plaats stemden. ASML volgt in deze 26e editie van de MT500 op plek twee. Het peer-to-peer onderzoek is uitgevoerd door het Amsterdam Centre for Business Innovation onder ruim 4.000 respondenten.
Wantrouwen richting big tech
Het is voor het eerst dat de Efteling, vorig jaar nog runner-up, de koppositie pakt. Volgens hoofdonderzoeker Henk Volberda, hoogleraar strategie en innovatie aan de Universiteit van Amsterdam, is het ‘veelzeggend’ dat in deze tijden van geopolitieke onzekerheid en instabiliteit een sprookjespark bovenaan de ranglijst staat.
Nederlandse bedrijven opereren anno 2026 in een complex en grimmig landschap. De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran heeft de wereldmarkt opgeschud; door de blokkade van de Straat van Hormuz werden de energievoorziening en toeleveringsketens wereldwijd verstoord. Oekraïne wordt nog steeds bestookt door Rusland, en Europa is in de strijd tegen de Russen niet meer als vanzelfsprekend verzekerd van de steun van Amerika.
De afdronk is dat Europa eigenlijk op elk vlak te afhankelijk is: voor zijn veiligheid van de VS, voor zijn grondstoffen van China en voor zijn besturingssystemen van big tech. Dat laatste leidt tot een groeiend wantrouwen richting Silicon Valley. Eind mei blokkeerde het kabinet nog de overname van Solvinity, dat het platform beheert waarop DigiD draait, door het Amerikaanse Kyndryl.
‘Het sentiment is gekanteld nu we ook de negatieve kanten van big tech zien’, zegt Volberda. ‘Zijn onze data in hun handen nog wel veilig?’
Oer-Hollandse iconen scoren
De MT500 is daarmee een spiegel van deze tijd. Waar Amerikaanse techbedrijven vorig jaar de top 10 domineerden, zijn ze nu stevig teruggevallen. Google zakt van de vierde naar de tiende plek, Microsoft gaat van positie zes naar vijftien, en IBM is zelfs van de negende naar de dertigste plaats geduikeld. Hun plaatsen zijn ingenomen door oer-Hollandse iconen: Albert Heijn (#3), Tony’s Chocolonely (#7), ANWB (#8) en Hema (#9).
Over de MT500
De MT500 is het jaarlijkse reputatieonderzoek van MT/Sprout onder Nederlandse organisaties. Het onderzoek is verricht in samenwerking met het Amsterdam Centre for Business Innovation van de Amsterdam Business School (Universiteit van Amsterdam).
In totaal werden 1.148 bedrijven door 4.154 respondenten op vijf aspecten beoordeeld: klantgerichtheid, productleiderschap, excellente uitvoering, goed werkgeverschap en duurzaam ondernemen. Naast totaalwinaar is de Efteling volgens zakelijke beslissers ook de nummer één in klantgerichtheid, productleiderschap en excellente uitvoering. ASML is de meest aantrekkelijke werkgever en Tony’s Chocolonely het meest duurzame bedrijf.
De MT500 verschijnt vanaf dinsdag 30 juni en biedt een overzicht van de 500 bedrijven en instellingen met de beste reputatie van Nederland, totaal en uitgesplitst naar sector. Bekijk de volledige lijst en de verschillende categorieën hier.
Naast de onderzoeksresultaten vind je in de special grote interviews met reputatie-expert Paul Stamsnijder en natuurlijk onderzoeksleider Henk Volberda, een analyse over de kansen en risico’s van zichtbare ceo’s en het antwoord op de vraag: is merkactivisme dood?
Volgens Volberda markeert dat een duidelijke trendbreuk met hoe er eerder naar bedrijven van eigen bodem werd gekeken. ‘De spruitjeslucht is van Nederlandse bedrijven af. Tot voor kort waren vooral technologisch leiderschap en schaalgrootte belangrijke maatstaven voor een goede reputatie, maar daar is een cruciale factor bijgekomen. Bedrijven die nu hoog scoren, laten zien wat ze betekenen voor Nederland.’
Illustratief zijn ook de hoge posities van het Erasmus MC (#4), het grootste universitaire ziekenhuis van Nederland, en het Máxima Medisch Centrum (#5). ‘Er staan nu tien ziekenhuizen in de top 100. Vooral het Máxima MC heeft een enorme sprong gemaakt.’
Een goede reputatie moet je tenslotte worden gegund, stelt de hoogleraar. Of juist niet: Tesla (#498), jarenlang een hoogvlieger, valt door de kortstondige flirt van Elon Musk met Donald Trump bijna uit de lijst. Shell is ook flink teruggezakt, van plaats 65 naar 179.
‘Het feit dat Shell investeringen in groene energie afschaalt en weer meer inzet op gas en olie, doet de reputatie van het bedrijf geen goed’, zegt Volberda. ‘Bedrijven die reputatiemanagement snappen, nemen alle stakeholders mee in de overweging om iets wel of niet te doen, niet alleen de aandeelhouders.’
