Carsten de Dreu is hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie. De Dreu geeft niet alleen zelf leiding, maar hij geeft ook workshops in organisaties: "Ik probeer vastgeroeste denkpatronen bij managers te veranderen."
We weten uit dertig jaar onderzoek dat als mensen tegelijkertijd brainstormen, de vergadering snel ontaardt in een kakelend kippenhok. "Dan treedt ‘blocking' op. Terwijl de een praat, moet de ander zijn mond houden en tegen de tijd dat je mag praten, ben je je idee kwijt. Daarom kun je beter eerst gericht in je eentje nadenken en de uitkomst pas daarna in de groep gooien. Je kunt ‘blocking' ook ondervangen met elektronische hulpmiddelen. Laat iedereen ideeën intypen die op een gezamenlijk scherm geprojecteerd worden. De deelnemers maken op deze manier hun hoofd leeg en brengen collega's weer op nieuwe ideeën. Bovendien zijn de bijdragen in eerste instantie anoniem, waardoor men zich vrijer kan uiten", vertelt de Dreu.
Tijdens de workshops merkt de Dreu op dat managers geneigd zijn te denken dat competitie goed is. "Als het ene team zich kan meten met een andere groep, kunnen beide teams zich tot grote hoogte opwerken. Ik maak graag de vergelijking met sprinters. Als een sprinter heel goed is en na vijftig meter ziet dat hij de rest heeft achtergelaten, gaat hij niet meer voluit. Hij kan het rustiger aandoen, want hij wint. Maar heeft hij het onderste wel uit de kan gehaald? Misschien kun je nog wel veel harder of betere ideeën krijgen als je je niet zo met die anderen bezighoudt. Dat noemen we prestatieoriëntatie versus leeroriëntatie", zegt de Dreu.
De Dreu vervolgt: "Op langere termijn zie je dat mensen die zich richten op het beter presteren dan anderen, minder goed werken dan mensen die zich richten op het leren en ontwikkelen. Zij willen hun kennis vergroten en vaardigheden aanscherpen. Bovendien maakt dit werknemers vaak gelukkiger. Een coach kan hierbij helpen, maar een manager kan het ook zelf doen, door echt goed te kijken naar de interne werkprocessen. Ga regelmatig met het team om de tafel zitten en reflecteer. Hoe zijn we bezig? Halen we onze doelen? Zijn de strategieën die we toepassen optimaal? Natuurlijk moet je ze uiteindelijk ook afrekenen op resultaat. De ideale situatie is een afwisseling tussen leren presteren."
Steeds meer bedrijven schakelen over op prestatieafspraken. Werknemers moeten hun targets halen en worden daarop afgerekend. Dit baart de Dreu enige zorgen: "Zoals ik al aangaf, werkt een prestatieoriëntatie op de lange termijn averechts. Slechts een klein deel van de bevolking haalt hier energie uit. Bij de meeste mensen kost het, zowel fysiek als mentaal, heel veel energie om constant competitief bezig te zijn. Dat zie je op de lange termijn terug in allerlei psychomatische klachten. Mensen vinden hun werk niet meer leuk, gaan weg uit de organisatie en dat zorgt voor een hoog verloop. Bedrijven moeten dus heel voorzichtig zijn met prestatieafspraken."
Bron: Intermediair PW
