Waarom zijn online muziekdiensten Google Music en Pandora (nog) niet te gebruiken in Nederland, maar Spotify en Deezer wel?
Het is soms begrijpelijk dat iets niet in Nederland verkrijgbaar is. Een verzekering uit de muur bijvoorbeeld, zoals de Turken kennen, lijkt hier zelfs overbodig. Maar dat onze zuiderburen wél toegang hebben tot Google Play Music All Access en wij Nederlanders niet, dat is natuurlijk onacceptabel. Ook Pandora, een andere bekende online muziekdienst en eentje die al veel langer bestaat, is in Nederland niet toegankelijk. Hoe komt dat?
UPDATE: op 1 oktober 2013 is Google Play Music in Nederland van start gegaan
Rechtenkwesties
NOG NIET IN NEDERLAND?
Dit artikel is onderdeel van een serie over diensten/producten die nog niet in Nederland verkrijgbaar zijn. Hiervoor hebben we een lijst opgesteld met 7 dingen die hier missen:
1. McDonald's thuisbezorgd
2. Verzekeringen uit de muur
3. Drive-in pinautomaten
4. De zwevende magneettrein
5. De slimme thermostaat Nest
6. Pandora en Google Music
7. Verschillende smartphones Eerder schreven we dat rechtenkwesties muziekpartijen van de Nederlandse markt houden. Zo laat online radiodienst Pandora een open brief van oprichter Tim Westergren zien aan Nederlandse bezoekers van de website. Daarin staat: 'Door licentiebeperkingen kunnen we luisteraars buiten Amerika, Australie en Nieuw-Zeeland geen toegang geven tot onze dienst.' Het bedrijf meldt dat de snelheid waarop licenties worden afgesloten met rechthebbenden lastig te voorspellen is, maar dat Pandora uiteindelijk overal beschikbaar wil zijn. Eind vorig jaar bevestigde Pandora-cto Tom Conrad dit nogmaals, hij zei dat voor verdere expansie veel onderhandelingen nodig zijn.
Iets meer duidelijkheid
Met andere woorden: Pandora komt nog lang niet naar Nederland en dat heeft alles te maken geld en controle. Minder duidelijkheid is er over Google Play Music All Access. Woordvoerder Mark Jansen zegt niet te kunnen aangeven waarom sommige producten van Google wel of niet beschikbaar zijn in bepaalde landen. 'Voor al onze producten geldt dat we deze willen aanbieden aan zoveel mogelijk mensen.' Google sloot recentelijk wel een nieuwe deal met Buma/Stemra, waardoor rechthebbenden een vergoeding krijgen als hun muziek wordt afgespeeld op YouTube. Daar is lang over onderhandeld, de oude overeenkomst was al sinds 2011 verlopen. Misschien is het dus een kwestie van rustig wachten.
De markt voor digitale muziek in Nederland
Wat ook kan, is dat de Nederlandse markt voor nieuwe partijen niet interessant genoeg is. De signalen op dit vlak varieren. Begin dit jaar communiceerde de NVPI, de brancheorganisatie van de muziekindustrie, dat in 2012 in Nederland voor ongeveer 57 miljoen euro is uitgegeven aan digitale muziek. Het betekende een stijging van bijna 68 procent ten opzichte van een jaar eerder. De omzet uit streaming diensten steeg in Nederland van 8,9 miljoen in 2011 naar 29,6 miljoen in 2012. 'Het lijkt erop dat de Nederlandse consument massaal overstapt op streaming services. We zagen deze sector vorig jaar exploderen', zei Rick van Schooten van Sony Music Entertainment Benelux tegen NU.nl. Maar een half jaar later concludeerde onderzoeksbureau Forrester dat Nederlanders weinig luisteren naar streaming muziekdiensten. Nederland zou ver achter lopen bij de adoptie van deze diensten.
Ruimte voor meer spelers
Verwarrend, maar het is in ieder geval niet zo dat er geen ruimte is voor meerdere spelers in de markt voor digitale muziek, zeggen diverse experts. In Nederland zijn alleen al op het gebied van streaming muziek meerdere bedrijven actief. Naast de bekendste – Spotify – zijn dat onder andere Rdio, Deezer en Napster. 'Er is ruimte voor andere spelers in de markt, maar alleen de technologie hebben is niet voldoende om de concurrentie aan te gaan', vertelt Forrester-analist Anthony Mullen tegen MT. 'Dominantie in de markt draait om twee zaken: het platform dat de content naar luisteraars brengt, en de variëteit in het contentaanbod. Denk aan kanalen, lokale radio, playlisten en favorieten van bloggers.' Mullen benadrukt verder het belang van lokale content. De Spotify's van deze wereld brengen een volledig andere ervaring dan bijvoorbeeld lokale radio, aldus de analist. Het is daarom goed te bedenken dat er verschillen zijn tussen de muziekdiensten: Deezer en Spotify bieden bijvoorbeeld een onbeperkt aanbod, Pandora is meer een radiostation op basis van persoonlijke voorkeuren. Eén ding is overal gelijk: alle partijen vragen een vast maandbedrag voor toegang.
Winner takes all-effect
Ook Menno van Leeuwen, sector banker bij ABN Amro en in die rol verantwoordelijk voor technologie, media & telecom, ziet ruimte voor meerdere partijen in de Nederlandse markt. 'Er is een sterk winner takes all-effect in deze markt, maar er zijn nog weinig overstapdrempels, behalve de persoonlijke playlists die mensen kunnen aanmaken. Wie de uiteindelijke winnaar wordt kan dus nog stuivertje wisselen worden. Daarnaast betekenen de cijfers van lage Nederlandse adoptie alleen maar dat er een groot groeipotentieel is. Veel Nederlanders houden vast aan traditionele luistervormen of downloaden hun muziek gratis, maar als ze eenmaal om zijn, dan blijven ze ook gebruik maken van streaming muziekdiensten.'
Gaat Apple de balans verstoren?
Je zou dus kunnen zeggen dat er voor Pandora en Google nog genoeg te halen is in Nederland. Een andere partij die de digitale muziekmarkt verder zou kunnen opschudden, is Apple. Al jaren gaan er geruchten dat het Amerikaanse bedrijf een online muziekdienst zal introduceren die verder gaat dan het huidige iTunes, waar het draait om downloads. Later dit jaar komt die dan eindelijk: iTunes Radio. Het is geen all you can eat-muziekdienst, luisteraars kunnen op basis van artiesten een radiostation samenstellen, maar niet – zoals bij bijvoorbeeld Spotify – onbeperkt alle muziek opzoeken en luisteren. Daarnaast is de dienst in eerste instantie alleen toegankelijk voor Amerikanen. Toch moet Apple volgens Mullen niet onderschat worden: 'Als Apples dienst live gaat, en het een standaard-app wordt voor consumenten op Apples nieuwe besturingssysteem iOS7, dan zal het de huidige balans tussen Spotify, Pandora en lokale radio verstoren.'
