Microsoft benoemt een insider, waar vinden Nederlandse bedrijven een ceo? En: hoe verstandig is dat?
Even leek het erop dat Microsoft een buitenstaander als nieuwe ceo zou benoemen. De namen van Alan Mulally (Ford), Steve Mollenkopf (Qualcomm), Hans Vestberg (Ericsson) en Sundar Pichai (Google) passeerden één voor één de revue als kanshebber voor de functie, uiteindelijk werd het toch een insider: Satya Nadella, nu al de cloudgoeroe van Microsoft. Volgens sommigen een veilige keuze, maar de eerste verhalen dat Nadella iemand is die bestaande patronen kan doorbreken steken ook al de kop op.
73 procent VS kiest voor interne kandidaat
Voor Microsoft is Nadella pas de derde ceo, na oprichter Bill Gates en Steve Ballmer. De laatste was ook al werkzaam bij het bedrijf toen hij werd benoemd tot topman. Dat een interne bestuurder wordt gepromoveerd tot hoogste baas, is niet uitzonderlijk in de VS. Volgens een inventarisatie van Hay Group uit 2007 verkiest daar 80 procent van de meest bewonderde bedrijven een insider. En uit onderzoek van Spencer Stuart blijkt dat van de 500 grootste bedrijven in Amerika die in 2012 een nieuwe ceo benoemden, 73 procent voor een interne kandidaat koos. Dit percentage is door de jaren heen iets kleiner geworden, zo laat onderstaande graphic zien (helaas niet zichtbaar op mobiel), maar is dus nog steeds hoog:
Wat doen Nederlandse organisaties?
Waar vindt het Nederlandse bedrijfsleven een nieuwe topman of -vrouw? Voor een indruk maakten we een inventarisatie op basis van de ceo-bewegingen bij 50 grote organisaties. De lijst met bedrijven stelden we samen door te kijken naar Nederlandse bedrijven die staan genoteerd aan de beurs, de beste bedrijven zoals vorig jaar gekozen door lezers van MT en organisaties waar enkele Goudhaantjes, en dus aankomende topbestuurders, werkzaam zijn.
64 procent in Nederland kiest interne kandidaat
Wat blijkt? Uit de steekproef van de 50 grote Nederlandse organisaties benoemde 64 procent als meest recente ceo iemand die al werkzaam was binnen het bedrijf. Dat percentage ligt op 62 procent als wordt gekeken naar de voorgangers van huidige ceo's. Het lijkt er dus op dat grote Nederlandse bedrijven vaker naar de buitenwereld kijken, als een opvolger gezocht moet worden. Er zijn dan wel enkele verschillen per bedrijf. Zo werkt huidig ASML-ceo Peter Wennink al sinds 1999 voor het bedrijf, terwijl zijn voorganger Eric Meurice juist van buiten kwam. Bij Ziggo kwamen de laatste twee ceo's allebei van buiten de organisatie.
Intern is niet altijd intern
Er zijn verschillen per benoeming die de cijfers wat nuanceren. Ben van Beurden werkte bijvoorbeeld zijn hele carriere bij Shell en Frits van Eerd heeft Jumbo gewoon in zijn bloed zitten, terwijl Neil McArthur pas korte tijd bij Arcadis werkte toen hij tot ceo werd benoemd. De ene interne kandidaat is de andere dus niet. Frans van Houten heeft dan weer een lange Philips-historie, maar kwam van buiten toen hij tot ceo van het bedrijf werd benoemd. Datzelde geldt voor Hema-ceo Ronald van Zetten. Rinus Minderhoud (Rabobank) is een twijfelgeval, want was al jaren commissaris bij de bank, net als Tex Gunning dat was bij TNT Express. Zij zijn in onderstaand overzicht niet als interne kandidaten aangemerkt.
Is extern zoeken verstandig?
Het is de vraag of bedrijven er verstandig aan doen buiten de organisatie te zoeken naar een opvolger voor een directielid. Enkele jaren geleden bleek uit onderzoek van Harvard-professor Joseph Bower dat bedrijven beter presteren als ze insiders promoveren tot nieuwe ceo. Hij analyseerde 1.800 opvolgingen binnen bedrijven voor dit onderzoek.
Zoek de inside-outsider
Bower nuanceerde zijn bevindingen wel, door te stellen dat zowel interne als externe kandidaten voor- en nadelen hebben. Insiders kennen het bedrijf door en door, maar zijn blind voor de noodzaak van radicale verandering. Outsiders zien die noodzaak wel, maar kunnen juist niet zorgen voor die verandering omdat ze het bedrijf of de industrie niet goed genoeg kennen. Bower concludeerde: 'Wat bedrijven nodig hebben, is wat ik een inside-outsider noem. Dit zijn interne kandidaten die met een blik van buiten naar de organisatie kunnen kijken.' De Frans van Houtens van deze wereld dus.
Het volledige opvolgingsoverzicht
Hieronder een tabel (helaas niet zichtbaar op mobiel) met de 50 grote Nederlandse organisaties en hun twee meest recente bestuursvoorzitters. Ceo's met een X achter hun naam zijn intern opgeklommen tot topman/vrouw.
