Veel geavanceerder dan ASML zul je het in de wereld niet treffen. Wat ASML doet, bepaalt namelijk wat er de komende drie, vier jaar aan applicaties op de markt komt. Dat maakt werken bij ASML heel spannend. “Dit is echt spelen met hogere black magic.”
Als eerste bekijkt vice president communications Angelique Paulussen mijn mobieltje, mijn pda en de digitale recorder. “Daar zit ASML-technologie in, daar ook en in die ook”, zegt ze. “In de technologische industrie is onze naamsbekendheid honderd procent, in de omgeving kennen mensen ASML ook nog als werkgever, maar de gemiddelde Nederlander zegt onze naam nog te weinig.”
Hoog tijd om daar klaarheid in te brengen: wat doet ASML precies? “ASML heeft wereldwijd een leidende positie op het gebied van technologie en apparatuur voor de productie van chips”, zegt senior vice president Frits van Hout. “Daarbij gaat het erom hoeveel chips een machine per uur kan produceren en hoe klein die chips zijn. Hoe kleiner de chip, hoe sneller en hoe minder energieverbruik. Dat is essentieel in een markt die zich razendsnel ontwikkelt. Als onze concurrenten nieuwe technologie aankondigen, staat die bij ons al in het veld. Het is die leidende marktpositie die ertoe heeft geleid dat we nu ook de Japanse markt opengebroken hebben – voor een Nederlandse producent uniek!”
Daartoe moet ASML wel fors investeren in de ontwikkeling van nieuwe technologie. “Wij geven enorme sommen uit aan research & development, voor 2007 alleen al een half miljard euro”, zegt Van Hout. “Tel daar de R&D die we hebben uitbesteed bij op en je zit dicht tegen een miljard euro aan, bijna een derde van onze totale omzet. Daar doe je twee dingen mee: je blijft vooroplopen en maakt voor anderen de drempel hoger om in te stappen.”
In uitbesteden zit een kern van het succes van ASML, meent Van Hout: “Wij ontwerpen de machines en de software en integreren die allemaal zelf, maar besteden het fabriceren uit. Daardoor kunnen we uiterst flexibel inspelen op de vraag van chipproducenten. Dat is belangrijk, omdat die enorme productielijnen exact afgestemd moeten zijn op het productieproces van dat moment. Gezien de korte levensloop van de technologie telt elke seconde.”
SWAT-teams
Dat brengt Paulussen op de tweede succesfactor van ASML: “Customer Support. Want die nieuwe technologie moet geld opbrengen. Het moet dus niet alleen werken, de chips moeten op topsnelheid uit de machine komen. We doen daarom alles om de snelheid van de machine op te voeren en die nog steeds optimaal te laten presteren.”
Het spreekt voor zich dat Customer Support ASML-stijl geen callcenter in India is. “De field service engineer van ASML wordt gedetacheerd bij de klant. Eerst om de machine te installeren, daarna om de machine het maximale percentage van de tijd voor productie te laten gebruiken”, zegt Van Hout. “Dat klinkt eenvoudig, maar we werken wel op de rand van wat mogelijk is. Het minste of geringste kan tot problemen leiden, de meest simpele fout leidt al direct tot vertraging. Dus je moet er meteen bij zijn. En een fabriek heeft wel dertig tot veertig van die systemen, dus ook bij hoge betrouwbaarheid heb je er een fulltimejob aan. Voor de echt moeilijke vragen hebben we hier een callcenter, als onze experts ter plaatse er ook niet uitkomen. Om er zeker van te zijn dat we het probleem altijd kunnen oplossen, zijn we online verbonden met de machines. We bedienen dus vanuit Veldhoven een machine in Zuid-Azië om te kijken waar de fout zit. Dan hebben we zelfs nog SWAT-teams, die als vliegende kiep de wereld over reizen om problemen op te lossen. Dat gaat soms redelijk ruig.”
Cutting edge
“Mensen die bij ASML werken zijn gek van techniek, maar het zijn geen theoretici die in afzondering gekke dingen bedenken”, aldus Van Hout. “Dat kan ook niet, want er is geen enkele job in dit bedrijf die mensen in hun eentje kunnen doen. Dat kweekt een enorme teamspirit, want als ik jou vandaag help, help jij mij morgen. Het verklaart waarom ASML een heel platte bedrijfsstructuur heeft: het is heel gebruikelijk dat het management met mensen van de werkvloer om de tafel zit. Als ik aan Aziatische klanten moet uitleggen hoe wij werken, zeg ik: de instructie van de baas is ‘just another input’. Want in onze cultuur is het stimuleren van initiatieven uiterst belangrijk; er wordt van je verwacht dat je nadenkt. Initiatief wordt ondersteund, ondernemersgeest wordt hooggewaardeerd en we bieden je de mogelijkheden om je carrière zelf te beïnvloeden.”
Dat klinkt alsof jullie op zoek zijn naar nieuw personeel.
“Dat klopt”, zegt Van Hout. “We hebben dit jaar ongeveer vijfhonderd mensen extra nodig wereldwijd en hebben op dit moment zo’n driehonderd vacatures uitstaan bij Customer Support. Alleen al in Japan zullen we met een voltallig team aan de slag moeten.”
“Maar we blijven wel hoge eisen stellen”, zegt Van Hout. “Voordat een field service engineer zelfstandig bij een klant mag werken, heeft hij minstens een jaar training achter de rug. Het is ook onvoorstelbaar om met de cutting edge van technologie bezig te zijn. Dit is echt hogere black magic: wat wij hier doen, bepaalt de technologie van morgen.”
