Het begon als hobby, maar is nu een snel groeiend bedrijf: Jopen uit Haarlem verovert Nederland met ambachtelijke speciaalbieren.
Michel Ordeman en Lydian Zoetman hebben met Jopenbier hun eigen plek gevonden in de biermarkt. Jopen is een bier met een bijzondere smaak en een uitgesproken, ambachtelijk karakter. Ze zijn partners in business, maar ook privé een stel. Michel is algemeen directeur, met nadruk op productie, en Lydian is commercieel directeur.
Samen bouwden ze de kleine Haarlemse brouwerij uit tot een landelijk bekend speciaalbier-merk. Lydian gaf er zelfs haar goede baan als consultant voor op. Daarbij waren hun investeerders onmisbaar, met hun geld en hun vakkennis. Jopenbier wordt gebrouwen in de Haarlemse Jopenkerk, een markant gebouw waar de brouwketels in het café staan, de etalage voor het merk.
Eigen karakter
'We zijn een kleine brouwerij met speciale bieren, zowel historische als vernieuwende craft bieren', vertelt Michel. 'Naast alle pils is er volop ruimte voor bieren met een bijzondere, uitgesproken eigen smaak. Naast aandeelhouders heeft Jopen Jobligatiehouders, zeg maar een bier vriendenclub. Bij het begin in 1996 konden mensen voor 250 gulden een Jobligatie kopen om ons financieel te steunen. Er zijn nu zo'n 150 Jobligatiehouders en we maken er ieder jaar op 11 november, als het dividend wordt uitgekeerd in de vorm van flessen Jopenbier, een gezellige dag van. Zo creëren we een geweldige binding. Het is crowdfunding avant la lettre.'
Jubileumbier
Het idee achter Jopenbier gaat terug tot de jaren negentig. Het begon als een stichting ter promotie van het Haarlems bier waar Michel deel van uitmaakte. 'Bij het 750-jarig bestaan van Haarlem in 1994 vroeg de gemeente ons om een jubileumbier te brouwen. Toen hadden we productie en ik dacht, daar moeten we meer mee doen, dat moet groeien.' Wat begon als een gelegenheidsbiertje op basis van oude recepten, groeide al snel uit tot een heus bedrijf. De stichting werd omgezet in een onderneming en Michel maakte vaart door investeerders te zoeken. Lydian had toen nog een baan als consultant.
Elders brouwen
Aanvankelijk liet Jopen zijn bieren brouwen bij andere brouwers. Bij een partij in België onder andere, en ook bij de abdij Koningshoeven in Tilburg, bekend van La Trappe. 'We waren toen vooral een verkooporganisatie', zegt Michel. 'We hadden geen productiefaciliteiten, maar ik wilde graag zelf gaan produceren.' De stap naar het bier brouwen in eigen huis kwam toen Jopen in 2005 zijn intrek nam in de Jopenkerk. Het hoge gebouw was perfect geschikt voor het huisvesten van de hoge brouwketels. Behalve de brouwerij kwam er ook een café-restaurant in de kerk. bezoekers hebben met het glas in de hand direct zicht op de brouwketel waar hun biertje uit is voortgekomen.
Tweede investeringsronde
De verhuizing naar de Jopenkerk was mogelijk doordat de investeerders van het eerste uur opnieuw geld op tafel legden, vertelt Lydian: 'Zij hadden ons in 1996 het startkapitaal van 200.000 gulden verschaft en wilden ook nu bijdragen, omdat ze het potentieel voor de toekomst zagen.' Hoewel in die tijd horeca absoluut geen geliefde business onder financiers was, had Rabobank interesse. 'Rabobank was toen onze huisbank en zei, laat je businessplan maar eens zien. Zij wilden ons de hypotheek voor het pand verstrekken, zo'n 2,5 miljoen euro. In 2010 hebben we toen dik 5 miljoen euro in de Jopenkerk geïnvesteerd.' Lydian was intussen fulltime in de zaak komen werken. 'In het jaar voor de opening van de kerk hebben we afgesproken: we gaan het 1 jaar samen proberen. En dat werkte heel goed. We hebben bewust gekozen om ieder een verschillende functie te vervullen, met eigen verantwoordelijkheden. Pionieren vinden we allebei leuk, want we komen allebei uit een ondernemersgezin.'
Cruciaal advies
Het ondernemende stel krijgt veel steun van de vier aandeelhouders die vanaf het allereerste begin betrokken zijn bij Jopen, benadrukt Lydian: 'We hebben erg veel opgestoken van hun expertise en hebben tips gekregen op gebieden waar we zelf minder in thuis zijn. Zij zijn niet alleen financier, maar ook adviseur. Dat is voor ons heel belangrijk geweest om verder te groeien met ons bedrijf.' Lydian wil die eigen ervaring graag meegeven aan andere ondernemers: 'Zorg dat je goede aandeelhouders of adviseurs aantrekt die niet alleen financiën inbrengen, maar ook expertise en vakkennis waarop je kunt terugvallen. Iedere ondernemer zou de expertise die hij zelf niet in huis heeft moeten inhuren. In een klein bedrijf hoef je niet alles zelf te kunnen. En je hebt ook niet altijd alles nodig. Haal kennis van experts in huis wanneer je die nodig hebt.'
Pionieren
Pionierende ondernemers maken fouten. Altijd zijn er dingen waarvan je achteraf zegt, dat zouden we nu anders doen. Terugblikkend ziet Michel een voorbeeld daarvan: 'Wij hebben ooit in opdracht een pils gebrouwen waarvan we achteraf zeiden, dat past eigenlijk niet zo bij ons. Toen hebben we ons te veel laten leiden door wat de opdrachtgever ons vroeg. Dat zouden wij nu niet meer zo snel doen. De eigen smaak en het unieke karakter van Jopenbier staat voorop.' Ook dat is een aanrader voor andere ondernemers: 'Blijf dicht bij jezelf en doe waar je goed in bent. En zeg nee als je ergens niet achter staat.'
Buitenland lonkt
Jopenbier is tegenwoordig verkrijgbaar in 1.800 Nederlandse cafés, bij de slijter en bij diverse regionale en landelijke supermarkten. En nog altijd groeit het aantal verkooppunten. Ook het buitenland lonkt. Jopen is al verkrijgbaar op een aantal plekken in de Verenigde Staten. Een exportmanager gaat de buitenlandse markten voor Jopen ontginnen. Michel wil graag proeflokalen openen in Nederland en daarbuiten om bierdrinkers kennis te laten maken met Jopenbier.
Een tandje bij zetten
De Jopenkerk als brouwerij is al te klein geworden. Daarom betrok Jopen onlangs een nieuwe, grotere productielocatie op industrieterrein Waarderpolder in Haarlem. Daar is het bijvoorbeeld straks ook mogelijk om bier in blik af te vullen. Michel: 'Tot nu toe groeiden we 25 tot 30 procent per jaar. Maar we zetten een tandje bij met de uitbreiding in de Waarderpolder. De 10.000 hectoliter mijlpaal ligt al weer een tijdje achter ons en in de komende drie jaar zal er een veelvoud daarvan gebouwen worden.'
Michel en Lydian figureren met Jopen in de nieuwe campagne van Rabobank op www.ikgastarten.nl, de website voor beginnende ondernemers. Ze zijn ook te zien in de nieuwe commercial van Rabobank. Bekijk de lange variant van de commercial hier:
