ICT 2007: Inleiding Internet

Surfen wordt ‘social networking’

Vroeger ging je surfen op het web, tegenwoordig ga je sociaal netwerken op Web 2.0. Internet is definitief begonnen met een gedaantewisseling: interactief, speels en op communities gericht. Marketeers zijn er dol op. Maar ondertussen moet er wel gewoon geld verdiend worden.

 

Dat er met adverteren op internet echte euro’s en dollars vallen te verdienen bewijst  Google, de onbetwiste marktleider op het gebied van zoekmachines. De jaaromzet van het bedrijf nam met 63 procent toe tot 2,5 miljard dollar; verreweg de meeste inkomsten zijn afkomstig uit online advertenties. Google is er in de eerste twee maanden van 2007 in geslaagd zijn marktaandeel als zoekmachine te verhogen tot 50 procent (wereldwijd) en 66 procent (in de Verenigde Staten), ten koste van zijn grote concurrenten Yahoo en Microsoft MSN.

 

Als geen ander is Google in staat marktaandeel om te zetten in advertentie-inkomsten. Rechts naast de zoekresultaten staat altijd een lijstje met ‘links’ naar de sites van adverteerders. Onzichtbaar daarachter staat de kassa. Google organiseert een veiling onder zijn adverteerders, die online bieden op ‘trefwoorden’. De hoogste bieder komt boven aan dat lijstje te staan. Zo slaat het bedrijf twee vliegen in één klap: de advertenties worden in het interface niet vermengd met de ‘echte’ zoekresultaten, maar de inkomsten stromen toch binnen.

 

De vele Google-dollars zijn overigens niet lang in de kassa blijven liggen: uitgerekend op vrijdag de 13de maakt de onderneming een overnamebod van 3,1 miljard dollar bekend op online advertentiebedrijf DoubleClick. Google denkt met deze grootste overname uit zijn geschiedenis zijn positie te versterken op de markt van de grote advertenties, de zogenaamde displays, zowat het enige terrein waarop het bedrijf achterloopt op Yahoo. DoubleClick beschikt ook over een uitgebreid netwerk aan mediarelaties. Adverteerders en mediabureau’s kunnen nu dus online zoekadvertenties en displays van Google opnemen in hun mediamix van print, online en televisie. Met deze geïntegreerde multimedia aanpak loopt marktleider Google naar verwachting weer wat verder weg van de concurrenten MSN en Yahoo.

 

In vergelijk met Google staat het gebruik van e-commerce in Nederland nog maar in de kinderschoenen. In de ICT Barometer van Ernst & Young liepen vorig jaar vragen mee over het gebruik van e-commerce in Nederlandse ondernemingen. Verstrekken van informatie over producten en diensten blijkt boven aan de lijst te staan (met

90 procent), gevolgd door het raadplegen van informatie van leveranciers (86 procent) en elektronische inkoop (77 procent). Bestellen en/of betalen komt pas op de

zesde plaats met 53 procent.

 

Zeven op de tien ondervraagde managers en professionals gebruiken internet om informatie over leveranciers op te zoeken; meer dan 54 procent doet dat minstens een keer per week. Rond vijftig procent van de ondervraagden gebruikt internet voor het opvragen van offertes, het plaatsen van orders en het vergelijken van prijzen tussen leveranciers. Ruim een derde van de professionals doet ook dat laatste minstens eenmaal per week. Ze noemen een gebrekkige kwaliteit van de website als voornaamste probleem of valkuil bij e-commerce (66 procent), gevolgd door een gebrekkige afstemming op de interne bedrijfsprocessen (39 procent).

Volgens marktonderzoeker IDC is vorig jaar voor 65 miljard euro aan e-business gedaan in Nederland, een stijging met

 

38 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Ter vergelijking: het Neder?landse bruto binnenlands product bedroeg in 2006 527 miljard. Van die 65 miljard heeft ongeveer 11 procent betrekking op e-business met consumenten. Die bijna

6,5 miljard aan consumentenomzet via internet is goed voor een stijging met 31 procent ten opzichte van 2005. IDC verwacht een ongeveer even grote stijging in 2007. “Er begint gewenning op te treden bij de consument,” zegt Marcel Warmerdam van ict-onderzoeksbureau IDC. “En ook betalen is wat makkelijker aan het worden via PayPal, creditcard of ouderwets onder rembours bij de postbode.”

 

Bijna zestig miljard gaat er dus om in de zakelijke e-business. “De omzet is vooral gerelateerd aan een grotere effectiviteit van inkoopprocessen in partnershipachtige eco-systemen,” aldus Warmerdam. “Je kunt stellen dat e-business een reëel onderdeel is geworden van de business als geheel, en als een steeds normaler verschijnsel wordt gezien.” Grote ondernemingen zijn er wat verder mee dan kleinere; ze hebben vooral hun inkoop sterker geprofessionaliseerd. Maar de verspreiding richting mkb begint op gang te komen, zegt Warmerdam; de leveranciers nemen het initiatief, de resellers volgen.

 

De ontwikkeling begint veelal bij de inkoop; pas daarna volgt de afzet aan partners en andere klanten. De reden is duidelijk, aldus Warmerdam: door de inkoop te bundelen wordt die goedkoper. Er valt dus veel mee te verdienen. Zorg om de veiligheid van het internetverkeer rond inkoop en verkoop is enigszins een rem op de ontwikkeling, blijkt uit de ICT Barometer van Ernst & Young. Voor 13 procent van de ondervraagden speelt veiligheid van betalen een rol bij de keus af te zien van elektronische inkoop. Voor elektronische verkoop is dat bij 10 procent het geval.

 

Web 2.0 blijft in de aandacht als generieke naam voor meer interactieve vormen van communicatie over internet, sterk verbonden met webcommunities. IDC spreekt overigens liever van ‘social networking’. Marcel Warmerdam: “Het web was tot voor kort een eendimensionale ervaring: online hebben wat er ook offline bestaat. Consumenten en bedrijven trachten nu een nieuwe soort ervaring op het web te bereiken door blogging, het delen van foto’s en filmpjes, online gamen en virtuele werelden. Het gaat om online participatie: het lezen van een blog scoort laag op de participatieschaal, maar een avatar hebben rondlopen in Second Life, dat scoort heel hoog.”

De belangstelling voor Second Life groeit spectaculair, aldus Warmerdam. Per maand groeit het aantal deelnemers met zo’n twintig procent. Er bestaat ook veel zakelijke interesse in het simulatiespel. “Ict-leveranciers doen er ervaring op met 3D-achtige omgevingen die naar alle waarschijnlijkheid zullen uitgroeien tot het nieuwe webinterface. Ook vanuit marketingoogpunt is Second Life erg interessant; er wordt veel tijd in gespendeerd door een bijzonder interessante doelgroep: jong, hoogopgeleid, hoog inkomen en een vernieuwende inslag.”

 

“Eigenlijk is Second Life een soort maatschappij in een snelkookpan, een virtuele economie waar ook ‘echt’ geld wordt verdiend door de verkoop van diensten, gebouwen en complete steden.” Zo stond in april de Second Life-versie van Amsterdam voor 50.000 dollar te koop op eBay. Warmerdam noemt Web 2.0 een nieuwe fase van het wereldwijde web, die in zijn ogen sterk verbonden is met een generatiewisseling. “Je hebt de stille generatie van voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog, de babyboomers van vlak daarna en vervolgens generatie-X die het web heeft uitgevonden. De Y-generatie die daarna kwam heeft aan het internet verdiend. Maar de Millennium-generatie gaat internet veranderen en alles peer-to-peer maken. Die zijn er over vijf jaar bij: slimme jongens en meisjes die internet nooit niet gekend hebben.”