Energiebesparing wordt een van de belangrijkste prikkels voor veranderingen van de ict. "Twee jaar geleden lette nog niemand op de elektriciteitsrekening. Nu wel, want energie is reteduur."
Tip voor degenen die komende tijd in de kosten moeten snijden: slimme ict bespaart flink op de elektriciteitsrekening. Het is ook nog eens milieuvriendelijk.
Computerapparatuur verbruikt gruwelijke hoeveelheden energie. Alle computers, servers, routers, printers, mp3- spelers, zendmasten en mobiele telefoons slokken bij elkaar zo'n 7,5 procent van alle energie op, becijferde het Energieonderzoekcentrum Nederland ECN in februari. "Met het jaarlijkse elektriciteitsgebruik van alle ict in Nederland kan een stad als Amsterdam momenteel tweeënhalf jaar vooruit", zegt Niels Sijpheer, ECN-onderzoeker en auteur van het rapport ‘Energiebesparing in datahotels'.
Dat rapport wordt door de gemeente Amsterdam gebruikt als onderbouwing voor een campagne voor het terugdringen van het energieverbruik van de ictbranche. De vele datahotels gebouwd bovenop de glasvezelring rond Amsterdam behoren tot de grootste stroomverbruikers: samen goed voor zo'n 6 procent van de totale CO2-uitstoot van de stad.
Ieder van deze datacentra verbruikt jaarlijks voor miljoenen euro aan elektriciteit. Boosdoener in de serverruimten is de hitte. Alle elektriciteit in de servers wordt uiteindelijk omgezet in warmte. Een te hoog oplopende temperatuur leidt tot storingen en een vijfde van alle energie in een datahotel wordt dan ook opgeslokt door de klimaatbeheersing, schat Sijpheer. "Er zijn gevallen bekend waarbij de koelinstallatie de helft van het totale energiegebruik van een datahotel voor zijn rekening nam."
Zwembadwater
Sijpheer levert met zijn rapport een lijst van verbeteringen en tips waarmee het energieverbruik in datahotels is terug te dringen. Voor bestaande datacentra is dat lastig, omdat de apparatuur immers continu moet blijven draaien, vervanging door energiezuiniger apparaten in de weg staat. Veel winst echter is te behalen met verbetering van de koeling, concludeert hij.
Zo mag de thermostaat in het datahotel best wat hoger. "De fabrikant van ict-apparatuur garandeert de levensduur en kwaliteit bij een gemiddelde temperatuur van 40 graden Celsius. Het maakt koelen van computerruimten tot onder de 30 graden onnodig." Dat geldt zelfs voor de harde schijven: "Warmte heeft minder effect op schijffouten dan verondersteld. Van belang is dat de temperatuur niet te veel schommelt."
Datahotels moeten volgens hem hun energieverbruik aanpakken tijdens renovaties en verbouwingen. Als voorbeeld geeft hij een Amsterdams datacentrum van ict-dienstverlener Getronics PinkRoccade waar door het plaatsen van een slim koelwiel op het dak in plaats van slechts 60 maar liefst 77 procent van alle benutte energie verbruikt wordt door de ict-apparatuur. Vergeleken met andere datahotels scheelt het 20 tot 50 procent in energieverbruik. De investering is binnen enkele jaren terug te verdienen.
Luchtkoeling is minder efficiënt dan waterkoeling. Computergigant IBM onthult daarom begin april een watergekoelde supercomputer. Middels microscopische buisjes wordt water geleid tot vlak boven de hete processoren. Het maakt het energieverbruik 40 procent goedkoper dan met luchtkoeling.
De onderzoekers van IBM willen de restwarmte van hun rekenmonsters ook inzetten voor het verwarmen van huizen. Of van publieke zwembaden, zoals dat van het Zwitserse plaatsje Uitikon, een paar kilometer ten westen van Zürich. Daar wordt de komende maanden de laatste hand gelegd aan de verbouwing van een voormalige bunker tot superveilig datahotel.
IBM schat dat het datahotel op volle capaciteit jaarlijks 2800 MWh aan hitte zal produceren. Dat is genoeg om tachtig huizen te verwarmen. Het bouwt daarom een warmtewisselaar in, die gebruikt gaat worden voor het aangenaam houden van zwembadwater.
De Zwitsers zijn niet de enige met zulke zinnige ideeën. Ook de Europese datacenter-aanbieder Telecity Group prakkiseert over mogelijkheden om de restwarmte van het datahotel in Amsterdam nuttig te maken. Het overweegt de restwarmte in te zetten voor de verwarming van het nabijgelegen psychiatrisch centrum AMC de Meren. Alle chipbakkers zijn bezig met verbeteringen die hitte en verkwisting moeten tegenhouden. Met alleen de elementen lucht en water is het stijgende energieverbruik van de silicium halfgeleiders nooit te stoppen. Desondanks is volgens Martin te Dorsthorst, in Nederland directeur van Sun Microsystems, het einde van de race om de snelste computerchip nog ver weg. Sun is net als IBM bekend om onder meer de eigen computerchips.
Veel taken tegelijk
De wet van Moore, die stelt dat de centrale rekenchip iedere twee jaar in capaciteit verdubbelt, blijft de komende 25 jaar geldig, zegt hij. "Met iedere verdubbeling van de rekenkracht verviervoudigt het energieverbruik en dus ook de hitteproductie."
Sun gokt er daarom op dat bedrijven stoppen met het aanschaffen van steeds snellere CPU's. "In plaats van overal diezelfde standaardprocessor in te prikken, zoeken bedrijven welke chip het beste presteert bij welke toepassing. Het aantal transacties bij een bank verdubbelt toch evenmin iedere twee jaar?"
Het aanbieden van een complexe website met alle elektronische diensten van een bank, daar zou Suns in februari onthulde Ultrasparc RK (bijgenaamd Rock) het goed doen. Deze is ontworpen om veel taken tegelijkertijd af te handelen en is efficiënter dan een standaardchip van een concurrent als Intel.
Volgens Te Dorsthorst realiseren de klanten zich nu pas dat ze verstandiger met hun CPU's moeten omgaan om te besparen op energieverbruik. "Twee jaar geleden lette niemand op de elektriciteitsrekening. Nu is het de sterkste prikkel voor verandering, want energie is reteduur. Voor datacentra telden slechts vierkante meters. Nu gaat het ze om het aantal ampères."
De zoektocht naar efficiëntere ict gaat veel verder. De BBC melde in maart hoe een Australisch ict-bedrijfje, Heap Media, berekende dat 's werelds meest gebruikte zoekmachine Google met de witte achtergrond voor de site meer energie verbruikt dan met een zwarte kleur. Het bedrijf begon daarom blackle.com, een compleet zwarte website die de zoekterm doorsluist aan Google.
Die redenering klopt alleen voor oude pc-monitors. Bij moderne platte beeldschermen is het afbeelden van kleuren nauwelijks van invloed op het totale energieverbruik.
De BBC verwijst tevens naar het weblog van de Amerikaanse auteur Nick Carr. Die schrikt van het energieverbruik van avatars in de online virtuele wereld Second Life. Carr schat dat een avatar per jaar 1,752 kWh aan energie verbruikt. Een echt mens verbruikt volgens hem 2,436 kWh per jaar. Zijn al vaak geciteerde conclusie: "Avatars zijn niet zo onstoffelijk als ze lijken. Ze hebben weliswaar geen lichaam, maar wel een voetafdruk."
Hardware – profielen
IBM **
Directie: Harry van Doorenmalen
Johan Huizingalaan 765, 1066 VH Amsterdam, T 020 – 513 5151
E via formulier op de site www.ibm.com/nl
Profiel: IBM is het grootste informatietechnologiebedrijf ter wereld. IBM heeft vestigingen in meer dan 70 landen waar in totaal zo'n 350.000 mensen werken voor klanten in zo'n 174 landen. Het bedrijf bestaat uit de divisies Sales & Distribution, Global Technology Services (gericht op On Demand business services), Global Business Services (advies, implementatie en outsourcing van bedrijfsprocessen) en Global Financing (IT-financieringen).
Kernactiviteit: IBM produceert en levert servers, semiconductors, opslagsystemen, printers, kassasystemen en werkstations. Technologisch leiderschap maakt deel uit van IBM's ‘mission statement'. De corporate divisie Global Financing van IBM biedt IT-financieringen aan voor de aanschaf van hardware, software of het inhuren van diensten.
Specialiteit: IBM's specialiteit is naar eigen zeggen het toepassen van jarenlange ervaring, kunde en mainframe techonolgie. Doelgroep: MKB en grootzakelijk.
Sunmicro Systems **
Directie: Martin te Dorsthorst
Saturnus 1, 3824 ME Amersfoort, T 033-4515000
E www.nl.sun.com
Profiel: Sun is actief in meer dan 100 landen. Het Nederlandse hoofdkantoor is gevestigd in Amersfoort. Sun ontwikkelt onder het motto ‘The Network is the computer' technologieën voor bedrijven.
Kernactiviteit: Sun heeft een uitgebreid productportfolio met diverse desktopsystemen (werkstations, sunray clients en beeldschermen), servers (blade-servers, CoolThreads-servers, x64 servers) en opslag (tapeopslag, systemen voor schijfopslag, toepassings- en archiefsystemen). Daarnaast levert het bedrijf ook software. Sunmicro Systems meldt dat het zijn omzet op het gebied van blades het afgelopen jaar sterk heeft zien stijgen. Het bedrijf heeft 29 nieuwe blade- en bladegerelateerde producten en diensten geïntroduceerd.
Specialiteit: De Sun Ray heeft op 23 januari het officiële HIER certificaat (een certificaat voor klimaatneutrale bedrijfsvoering) gekregen van het Klimaatbureau. Met de Sun Ray wordt een energie besparing van zo'n 80% gerealiseerd. Het Sun Ray-systeem is een 'thin client'. Dit desktop-systemen is via een netwerk verbonden met een centrale server. Een Sun Ray heeft in tegenstelling tot reguliere PC's geen eigen harde schijf, koeling of energie-intensieve processor nodig.
Doelgroep: Sun bedient zowel kleine bedrijven als multinationals in uiteenlopende branches.
HP **
Directie: Hans Daniels
Startbaan 16, 1187 XR Amstelveen, T 020-547 6911
E via formulier op de site www.hp.nl
Profiel: Technologiebedrijf HP is in 178 landen actief. HP biedt diensten op het gebied van printing, personal computing, software, services en IT infrastructuur en behoort tot 's werelds grootste IT-bedrijven. Ook in Nederland is HP – met een omzet van meer dan € 2 miljard – veruit het grootste IT-bedrijf, schrijft het bedrijf op de corporate site. Het hoofdkantoor was tot voor kort gevestigd in Utrecht, maar is inmiddels verhuisd naar Amstelveen. Alle 2400 medewerkers zijn flexwerkers geworden.
Kernactiviteit: HP's bedrijfsgroep Technology Solutions Group (TSG) is verantwoordelijk voor producten voor zakelijk gebruik, inclusief storage en servers, beheerde services en software. HP levert diverse producten aan bedrijven, van PC's en workstations tot verschillende soorten notebooks, printers en multifunctionele apparaten, handhelds en rekenmachines, monitoren, scanners, digitale camera en fotoprinters, opslag en diverse servers.
Specialiteit: Volgens HP is er geen ander bedrijf met zo'n compleet technologieaanbod als HP, variërend van handhelds tot enkele van 's werelds krachtigste supercomputer-installaties.
Doelgroep: Grootzakelijke ondernemingen, MKB en consumenten.
Dell **
Directie: Dolph Westerbos
Transformatorweg 38-72, 1014 AK Amsterdam, T 020-674 5000
E [email protected] , www.dell.nl
Profiel: In de Management Team ICT-gids van 2007 behaalde het bedrijf van de Amerikaanse computergigant Michael Dell twee sterren. Dit jaar handhaaft het bedrijf die positie. Behalve hardware biedt Dell het bedrijf ook services. Dell heeft er behalve de fabriek in het Ierse Limerick een nieuwe fabriek bij in Lodz (Polen), om de groeiende markt in Centraal- en Oost-Europa te bedienen. Dell stond in 2007 op de 34e plaats in de Fortune 500.
Kernactiviteit: Dell werkt met het direct-business model (bestellen via telefoon of internet, waarna de computer gebouwd wordt). Volgens het bedrijf is dat de reden van het verkoopsucces. Dell verkoopt via de website onder meer desktops, notebooks, servers/opslag/netwerk, printers&inkt en elektronica&accessoires.
Specialiteit: Dell biedt onder meer desktop- en mobiele systemen die kunnen worden geconfigureerd naar de behoefte van de klant op het gebied van prestaties, functionaliteit en beheer.
Doelgroep: Consumenten, kleine en middelgrote bedrijven, grote en wereldwijde bedrijven, publieke sector.
Getronics **
Directie: Erik van der Meijden
Marconibaan 5, 3439 MR Nieuwegein, T 030-663 6630
E [email protected] , www.getronicspinkroccade.nl
Profiel: Op 23 oktober 2007 nam telecombedrijf KPN definitief het roer over bij Getronics. Topman Klaas Wagenaar trad af en werd opgevolgd door Erik van der Meijden, afkomstig van HP. In het persbericht na de overname meldde KPN dat de merknaam Getronics zal blijven bestaan en dat KPN Getronics' uiteengezette strategie zal voortzetten met een focus op de activiteiten in Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk en Noord-Amerika. De twee bedrijven verwachten vanaf 2009 een jaarlijks ‘synergievoordeel' van tenminste 50 miljoen euro.
Kernactiviteit: Getronics beidt diverse ict-oplossingen, waaronder ook de levering van hardware en besturingssoftware. Hiervoor is het bedrijf allianties aangegaan met partners als Dell, Cisco en Microsoft.
Specialiteit: Getronics introduceerde in maart het werkplekconcept Future-Ready WorkspaceTM 2.0. Dit nieuwe werkplekconcept combineert alle werkplekfunctionaliteiten binnen één modulaire ICT werkplekomgeving, waardoor medewerkers van grote organisaties in staat worden gesteld op elk gewenst moment en vanaf elk gewenste locatie op veilige wijze met elkaar te communiceren en samen te werken. Werkplekdienstverlening is het speerpunt van de strategie van Getronics die is gericht op het realiseren van wereldwijde groei. Deze strategie werd voor het eerst verwoord na de overname van Getronics door KPN, de grootste aanbieder van telecommunicatiediensten in Nederland. In de Future-Ready Workspace komen de door Getronics en KPN aangeboden diensten samen. Hierbij hoort ook de levering van hardware.
Doelgroep: Getronics bedient organisaties in de grootzakelijke markt en overheidsinstanties.
Cisco **
Directie: Coks Stoffer
Haarlerbergweg 13-19, 1101 CH Amsterdam, T 0800 0200 791
E Via formulier op de site www.cisco.com/nl
Profiel: Cisco noemt zich wereldwijd marktleider op het gebied van netwerkoplossingen. Cisco's hoofdkantoor staat in San José, Californië. In Nederland is Cisco gevestigd in Amsterdam. Voor 2006 stond het bedrijf bekend als Cisco Systems. Sindsdien richt het bedrijf zich niet meer alleen op bedrijven, maar ook op de consument.
Kernactiviteit: Cisco levert hardware, software en diensten. Cisco biedt onder de naam Cisco Capital ook financieringen voor bedrijven die willen investeringen in IT. Het bedrijf is marktleider op het gebied van netwerkoplossingen. Meer dan 80 procent van al het internetverkeer wereldwijd verloopt via de routers van Cisco.
Specialiteit: Het blad Fortune zette Cisco op nummer 6 op de ‘best companies to work for 2008'-lijst. Het bedrijf staat op nummer 18 van merica's most admired companies, ook een ranking van Fortune.
Doelgroep: (Grootzakelijke) bedrijven en consumenten.
Kender Thijssen **
Directie: Harm Altena
Traverse 1, 3905 NL Veenendaal, T 0318 – 558 800
E [email protected] , www.kender-thijssen.nl
Profiel: Kender Thijssen is een ICT-dienstverlener die naar eigen zeggen bij de top van ict-dienstverleners in Nederland hoort. Het bedrijf heeft meer dan 25 jaar ervaring op het gebied van ict-producten en -diensten zoals computerverhuur, onderhoud, beheer, consultancy, implementaties en reparaties. Het bedrijf heeft haar roots in computerverhuur en is daarin nog steeds actief. Daarnaast richt Kender Thijssen zich steeds meer op het beheren (7×24 uur) van complete ICT-infrastructuren.
Kernactiviteit: Kender Thijssen richt zich met haar verhuuractiviteiten op bedrijven die regelmatig tijdelijk behoefte hebben aan extra PC-capaciteit. Dit gaat van PDA tot zware back-end servers, maar ook netwerkproducten, multifunctionals en presentatie-apparatuur. Een A-merk computer is al te huren vanaf 1,70 euro per dag. Tijdelijke ICT-capaciteit wordt geleverd inclusief software, onderhoud en support en verzekering. Kopen is ook mogelijk bij Kender Thijssen: de afdeling ICT-producten van het bedrijf beschikt over 25 jaar ervaring in de verkoop van hardware en software. Het gaat daarbij om merken als HP, IBM, Sun Microsystems, Cisco, Oracle en Microsoft.
Specialiteit: ICT-investeringen zijn op diverse manieren te financieren: kopen, huren, leasen. Om organisaties te helpen uit te zoeken welke vorm voor hen het meest geschikt is, heeft Kender Thijssen een hulpmiddel ontwikkeld: de investeringswijzer, te vinden op de site van het bedrijf.
Doelgroep: Grote en middelgrote organisaties in de Benelux.
