Volgens managementtrainer Patrick van Veen kan het sociale gedrag van werknemers worden vergeleken met het sociale gedrag van apen. Dat werpt de vraag op: wat is de overeenkomst tussen de manager en mannetjesgorilla Bokito, die afgelopen week uit zijn verblijf in Diergaarde Blijdorp ontsnapte?
Werkende mensen zijn net apen, zegt managementtrainer Patrick van Veen. Ze vlooien (roddelen) met elkaar op de werkvloer, ze willen indruk maken op collega´s, ze misbruiken macht om hogerop te komen, trekken bepaalde taken naar zich toe en werken vooral in hun eigen belang. Het observeren van apen kan volgens Van Veen leerzaam zijn voor managers. “Daardoor begrijpen ze het gedrag van medewerkers beter.”
Van Veen schreef twee boeken over de overeenkomsten tussen sociaal gedrag van werknemers en apen. Daarnaast geeft hij workshops in De Apenheul. De managementtrainer zegt dat de omgang van medewerkers met elkaar voortkomt uit apengedrag. “Het heeft geen toegevoegde waarde voor het product, maar houdt de groep wel bij elkaar. Dat is het belangrijkste element dat managers kunnen leren.”
In zijn tweede, meest recente boek ‘Dierbare collega’s, apenstreken op de werkvloer’ gaat hij hier verder op in. De uitdrukking ´apenstreken´ hoeft daarbij niet direct negatief opgevat te worden. “Ik wil dat mensen daar op een andere manier tegenaan kijken. Imponeren wordt bijvoorbeeld als negatief gezien, maar heeft ook een functie.”
Op de borst kloppen
Een recent voorbeeld van imponeergedrag onder apen is de ontsnapping van de mannetjesgorilla Bokito uit zijn verblijf in Diergaarde Blijdorp. Hij voelde zich bedreigd en wilde laten zien wie de baas was. Is dit gedrag te vergelijken met dat van managers? Van Veen zegt van wel: “Hoe vaak zie je niet dat jonge managers overdreven hard op hun borst koppen, om duidelijk te maken dat zij de leidinggevenden zijn?”
Het neemt zelden zulke extreme vormen aan als bij de ontsnapping van Bokito, geeft Van Veen toe. De échte topmanager heeft dat soort gedrag ook niet nodig: “Zij hebben al gezien dat mensen onderdanig zijn. Hun status wordt erkend, ze hoeven de aanval niet meer te zoeken. Hoewel ik op de werkvloer ook managers tegenkom die zichzelf overschreeuwen.”
