Managementconsultants zijn niet professioneel georganiseerd en hun adviezen zijn niet wetenschappelijk onderbouwd. Ze hebben er ook niets mee te winnen om zich wel te organiseren. Dat stelt Hans de Sonnaville in zijn proefschrift, waarop hij op 23 december promoveert aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
De huidige status van de managementconsultant en de daaraan gerelateerde tarieven zijn gebaseerd op een mythe van professionaliteit. Managementconsultants doen graag voorkomen alsof zij gezamenlijk een professie vertegenwoordigen, maar in werkelijkheid is er geen consensus over ‘het vak’. Consultants proberen zich zelfs zo min mogelijk te organiseren, omdat dat op individueel niveau nadelig is.
Consultants zijn in wezen helemaal niet geïnteresseerd in een officiële beroepsconsensus, aldus De Sonnaville. Zij benadrukken juist hun onderlinge verschillen, zodat zij zich zoveel mogelijk van elkaar kunnen onderscheiden. Discussies over de aard en inhoud van het beroep zijn pogingen een mythe tot stand te brengen die grote professionaliteit suggereert; wat de corresponderende status en tarieven legitimeert. “De suggestie van een eenduidige beroepsgroep is gebakken lucht,” aldus De Sonnaville.
Management consultants proberen binnen een eigen, vertrouwde context, zoals een afdeling, tot overeenstemming te komen over de aard van hun werkzaamheden en de standaarden die daarbij moeten worden aangelegd. Ook reflectie op het eigen functioneren en toetsing van het professionele handelen, spelen zich uitsluitend binnen die eigen kring af. Wetenschappelijke onderbouwing van de adviezen blijft achterwege.
De onderzoeker veronderstelt dat dit verschijnsel niet uniek is voor de organisatieadviseurs. Ook advocaten, accountants en interim-managers doen het voorkomen alsof zij een homogeen uitgangspunt kennen, terwijl er binnenshuis dikwijls sprake is van grote verschillen in opvattingen.
Hans de Sonnaville verdedigt zijn proefschrift Retorische aspecten van professionaliseren. Een zoektocht naar beroepsvorming bij organisatieadviseurs (ISBN 90-3610-0240) op vrijdag 23 december, 10.45 uur in de aula van het hoofdgebouw van de VU in Amsterdam.
