"De vergrijzing kost ons geen geld, zij gaat ons geld opleveren." Dat voorspelt Lans Bovenberg (49), hoogleraar economie aan de Universiteit van Tilburg, als hij een blik in de toekomst werpt.
"Het leven is te lang voor slechts één carrière." In Intermediair doet Bovenberg alsof hij in 2038 leeft en nu 80 is. "De jongere oudere, leeftijd 60 tot 75 jaar, wil zich dienstbaar maken door te werken maar flexibel, zonder de verplichtingen van hun eerdere baan. Een oudere oudere, zoals ik, heeft behoefte aan persoonlijke diensten die je niet kunt importeren uit de lagelonenlanden. Hier in mijn zorgappartement komt de kapper aan huis en wordt mijn scootmobiel onderhouden. Iedere week komt er iemand een uurtje langs om te helpen bij mijn administratie. Zijn we ziek, dan komt er iemand voor ons zorgen. Veel mensen van mijn generatie hebben daarom een eigen bedrijf opgericht dat die diensten levert."
Niemand met pensioen
Na zijn eerste carrière begon Bovenberg aan een studie theologie. Hij startte vervolgens het succesvolle coachingbedrijf Pro Deo, dat de oudere oudere voorbereidt op de ontmoeting met zijn Schepper en hem helpt essentiële levenswijsheden door te geven aan jongere generaties. "De vraag naar zingeving is inmiddels groter dan het aanbod." Oud-collega's hebben een succesvolle consultancypraktijk opgericht of geven les op een middelbare school. Al die tweede carrières vergen nogal wat omscholing. De Open Universiteit is vorig jaar naar de beurs gegaan en is een belangrijke werkgever geworden. Niemand gaat meer met pensioen zonder afspraken over een vervolgopleiding.
Minder pensioen vangen
De gemiddelde Nederlandse gepensioneerde is goed bij kas. "We hebben veel gespaard voor onze tweede levenshelft", zegt Bovenberg. "Pensioenverzekeraars bezaten dertig jaar geleden een vermogen dat groter was dan het nationale inkomen. Door nieuwe financiële producten zoals de omgekeerde hypotheek hebben de babyboomers ook de overwaarde op hun huis kunnen omzetten in contant geld. Woningbouwcorporaties kopen huizen terug van oudere bewoners in ruil voor allerlei extra diensten. De pensioenleeftijd is sowieso verhoogd en omdat mensen daarna nog leuk voor zichzelf werken, kiezen velen ervoor om aanvankelijk wat minder en later wat meer pensioen te ontvangen."
Immigratie
In 2038 heeft Nederland volgens Bovenberg een ruimhartig immigratiebeleid ingevoerd. Doordat er geen tekort aan arbeid is ontstaan, kunnen al die ouderen de diensten die ze nodig hebben, zonder problemen inkopen. "Denemarken, waar de grens potdicht is gegaan, kampt met een enorme inflatie als gevolg van de schaarste van arbeid. Deense ouderen komen naar Nederland omdat het leven hier betaalbaar is gebleven. Spaanse en Italiaanse ouderen trouwens ook, maar vooral omdat zij willen ontsnappen aan de zinderende hitte in hun eigen land." De strijd tegen de verveling die al deze mensen voeren, levert geld op: theaters, musea, sport voor alle leeftijden en allerlei soorten van vermaak komen tot bloei. Ook de vastgoedsector doet het goed, want er is veel vraag naar aangepaste woningen. "Zo verzilveren we de vergrijzing."
Meer over dit onderwerp:
Een blik in de toekomst moet u niet te letterlijk nemen…
De toekomst van het management
