Voor de juridische fijnproevers, dit is hem, het gevreesde cookiemonster: artikel 11.7a van de Telecommunicatiewet. Vanaf juni vorig jaar geldt het wetsartikel dat we voor het gemak de cookiewet noemen. Partijen achter een website mogen geen ‘gegevens’ meer uitlezen of plaatsen op de computer van de bezoeker zonder diens toestemming en een duidelijke uitleg.
Bescherming tegen cookies
Cookies, de minieme tekstbestandjes die helpen bij de analyse van surfgedrag (tracking cookies) of ‘onthouden’ welke producten in een winkelmandje zitten (technische cookies) vallen onder de wet. Je kunt ze via de browser blokkeren of om de zoveel tijd wissen, maar de Europese wetgever vond het nodig de argeloze burger er extra tegen te beschermen.
Opt-in
En de Nederlandse regelgever blijkt extra ijverig met de plaatselijke variant van de e-Privacyrichtlijn. Voor alle cookies moet in Nederland vooraf en ondubbelzinnig toestemming worden gevraagd (de bekende opt-in). Twee uitzonderingen zijn er: cookies die technisch noodzakelijk zijn om de communicatie uit te voeren en cookies die onmisbaar zijn om de webdienst te leveren, doordat ze bijvoorbeeld de taalvoorkeur, inlogstatus of inhoud van het winkelmandje onthouden.
Cookies kosten ondernemers omzet
De cookiewet blijkt een kleine ramp voor ondernemers die hun geld online moeten verdienen. Adverteerders en online marketeers, die met tracking cookies veel informatie over hun publiek verzamelden, konden volgens een onderzoek van de DDMA wel inpakken. Dat wil zeggen: als ze de wet naar de letter uitvoeren en expliciet toestemming vragen, want dat doet maar de helft. Online marketing zonder cookies is namelijk ondenkbaar, en zeker webwinkels kampen met een omzet die tientallen procenten is gedaald dankzij de nieuwe consumentenbescherming.
Oerwoud aan Pop-ups
Dat toestemming vragen heeft de afgelopen maanden geleid tot een woud aan pop-upvensters. Soms is er geen ontkomen aan, onder het motto slikken of stikken, op andere plaatsen is de cookie-mededeling heel bescheiden: door het bezoek van onze site geeft u toestemming. Op die manier verzamelen veel ondernemers flinke percentages opt-ins, al is het de vraag of de Opta wel zal oordelen, hoe expliciet die toestemming telkens is.
Cookiewet moet anders
Dat moet dus anders. Inmiddels is Den Haag gevoelig gebleken voor de noden van de online ondernemers. Voor de tracking cookies die door de sitebeheerder zelf worden geplaatst voor analytics, het bijhouden van bezoekersstatistieken, kan de wet anders worden uitgelegd. Dat kondigde eind december minister Henk Kamp van Economische Zaken aan. De zogenoemde first party analytical-cookies mogen dus worden gebruikt zonder toestemming, maar overigens wel onder voorwaarden waar de Opta nog mee moet komen. Google analytics kan dus zonder gewetenswroeging worden ingezet. Maar voor de cookies die derden plaatsen voor het zogenoemde retargeting, bijvoorbeeld voor het met advertenties ‘achtervolgen’ van de bezoeker op verschillende sites, blijft toestemming verplicht.
Kan het een onsje soepeler?
Het Platform Affiliate Netwerken (PAN) dringt er bij de Opta en Kamp op aan dat ook affiliate cookies zonder toestemming vooraf mogen worden gebruikt. Die houden bij welke advertentie leidt tot een verkoop, zodat de betreffende webmaster een vergoeding kan krijgen. De 1,07 miljard euro die jaarlijks in affiliate marketing omgaat, is volgens de branche te belangrijk om met de cookiewet op het spel te zetten. Maar ook de consument zou baat hebben bij enige clementie: dankzij affiliate marketing zijn veel online diensten ‘gratis’ beschikbaar.
Opt-out als alternatief
Maar deze week kregen de ondernemers hulp uit onverwachte hoek: de Consumentenbond klaagt, dat Nederlandse webbezoekers horendol worden van de popupvensters. Volgens de Consumentenbond moet de wet rigoureus op de schop. Op dit moment is Nederland het enige land met een opt-inregeling, en de Bond stelt voor, dat we meer in de pas gaan lopen met de rest van Europa. In plaats van die opt-in, de expliciete toestemming vooraf, zou een opt-out moeten gelden: cookies worden dan automatisch geplaatst, tenzij de internetgebruiker aangeeft dat niet te willen.
Zolang de ondernemers, Den Haag en de Opta nog armpje drukken rond de Cookiewet, kunnen internetters die wél op de intenties van het bedrijfsleven vertrouwen zorgen dat ze nergens meer worden lastiggevallen door cookie-pop-ups. Met CookiesOK, een handige plugin voor de browsers Firefox en Chrome blijft het Cookiemonster uit beeld.
