Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Dacht Huang dat ie onsterfelijk was? Hoe groter het ego van de rockstar-ceo, hoe hoger de risico’s

De val van Nvidia-topman Jensen Huang laat zien hoe gevaarlijk de verheerlijking van succesvolle oprichters kan zijn. Want als een ceo groter wordt dan zijn of haar bedrijf, is dat een groot bedrijfsrisico, stelt communicatiestrateeg Lize Hong.

jensen-huang
Foto: Getty Images

De recente ontwikkelingen rond Nvidia lezen als een soap. De affaires van Jensen Huang met een Chinese zakenvrouw en een collega die aan hem rapporteert. De verdenking dat de Chinese een spionne is, die werkt voor een overheid die zit te springen om meer en krachtigere Nvidia-chips.

Een mogelijke echtscheiding waarbij tientallen miljarden dollars moet worden verdeeld. En uiteindelijk het vertrek van Huang als ceo bij het bedrijf dat hijzelf ruim 30 jaar geleden heeft opgericht. En dan nu de campagne om hem weer terug te laten keren aan de top van de fabrikant van AI-chips, inclusief de petitie ‘Stand with Jensen’.

Cult van de rockstar founder

Hoewel ik snap dat alle smakelijke headlines volop lezers trekken, vind ik het privéleven van Huang maar matig interessant. Deze crisis legt een grote zwakte bloot in de manier waarop we de machtigste bedrijven ter wereld laten besturen. Want hoe heeft een bedrijf met een beurswaarde van – tot de ellende begon – bijna 6.000 miljard dollar, dat het kloppend hart vormt van de gigantische AI-economie, zich zo afhankelijk kunnen maken van een man?

Huang was jarenlang de ultieme tech-ceo. Met zijn iconische leren jack, visionaire uitspraken en ongekende zakelijk succes groeide hij uit tot het gezicht van de AI boom. Deels terecht natuurlijk. Onder zijn leiding groeide Nvidia uit van een producent van grafische videokaarten tot een van de waardevolste bedrijven ter wereld. Een waarvan de technologie cruciaal is voor de toekomst van AI, de wereldeconomie en volgens sommigen zelfs de veiligheid van het Westen.

Briljante oprichter een goede bestuurder?

Maar ergens onderweg is die bewondering veranderd in verheerlijking.  In Silicon Valley heerst al lang het idee dat uitzonderlijke oprichters ook uitzonderlijke vrijheden verdienen. Wie honderden miljarden aan aandeelhouderswaarde creëert, verdient blijkbaar een andere behandeling dan gewone stervelingen. En dat is precies waar het misgaat. Want een briljante oprichter is niet automatisch een goede bestuurder. En een succesvol bedrijf is niet altijd een goed bestuurd bedrijf.

Jensen Huang leidde 60-koppig MT

De organisatiestructuur van Nvidia is op zijn minst opmerkelijk te noemen. Huang blijkt zo’n zestig managers onder zich te hebben die rechtstreeks aan hem rapporteren. Dat werd lang gezien als revolutionair leiderschap, met weinig hiërarchie, snelle besluitvorming en directe toegang tot de top. Maar zestig mensen die rechtstreeks rapporteren aan één ceo, dat is niet gewoon een platte organisatie. Het is een ongezonde concentratie van macht.

Misschien werkt dat fantastisch zolang die ene persoon uitzonderlijk goed functioneert. Maar wat gebeurt er als hij plotseling wegvalt? Dat is nu duidelijk te zien bij Nvidia. Het bedrijf met een kwartaalomzet van meer dan 115 miljard dollar had geen opvolgingsplan, er moest halsoverkop een interim-ceo worden aangesteld en nu is het op zoek naar een opvolger. Dacht Huang zelf dat hij onsterfelijk was?

Toezicht houden op de rockstar-ceo

Wie hield toezicht op ceo Huang? Ook Nvidia heeft vanzelfsprekend een raad van bestuur naar Amerikaans model, maar de samenstelling daarvan is nogal opvallend. Daarin zitten onder meer Dawn Hudson, een voormalige chief marketing officer van american football-bond NFL en Melissa Lora, ooit president van fastfoodketen Taco Bell. Ongetwijfeld capabele mensen. Maar voor een bedrijf dat zo’n cruciale rol speelt in de wereldwijde AI-infrastructuur zou je ook relevante ervaring of expertise op het gebied van AI, semiconductors en nationale veiligheid verwachten.

Een raad van bestuur is er niet om de ceo te bewonderen maar om kritisch toezicht te houden, in goede en slechte tijden.

De beurskoers van het bedrijf is met ruim 20 procent gedaald sinds de affaires van Huang naar buiten kwamen. Maar de risico’s van de krakkemikkige topstructuur bij Nvidia hebben niet alleen voor de aandeelhouders nare gevolgen. De chips van Nvidia worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek, kritieke infrastructuur en in de defensie-industrie.
Intussen is de maker geen startup meer die vanuit een garage de wereld probeert te veroveren.

Niemand is onvervangbaar

Misschien wel het meest fascinerende aan de reacties op Huangs (voorlopige?) vertrek is de overtuiging dat Nvidia niet zonder hem kan. Alsof Huang een soort Willy Wonka is, omringd door een leger Oempa Loempa’s dat uitsluitend zijn ideeën uitvoert.

Dat lijkt me een enorme onderschatting van de duizenden briljante mensen die Nvidia groot hebben gemaakt. We hebben dit eerder gezien. Toen oprichter Steve Jobs in 2011 overleed, vroeg iedereen zich af of Apple wel zonder zijn visionaire oprichter kon overleven.

Inmiddels is Apple vele malen meer waard dan destijds, omdat Jobs een volwassen organisatie had opgebouwd die zonder hem verder kon groeien. Apple had een paar goede en ervaren leiders in eigen huis klaar staan, van wie Tim Cook de rol van Jobs overnam.

Dat is misschien wel de ultieme prestatie van een sterke ceo: een bedrijf bouwen dat jou niet langer nodig heeft. En daarop zouden we de mensen aan de top ook moeten beoordelen.

De paradox van de founder brand

Als communicatiestrateeg heb ik jarenlang gezien hoeveel waarde een sterke oprichter kan toevoegen aan een onderneming. Een charismatische ceo trekt talent aan, overtuigt investeerders, creëert vertrouwen van klanten en partners en geeft een bedrijf een herkenbaar gezicht.

Maar aan die strategie kleeft dus een nadeel. Hoe meer waarde en zeggenschap je toebedeelt aan één persoon, hoe meer risico zich concentreert rond die leider.

Zelfs al zou Huang mogen terugkeren bij zijn bedrijf, dan nog is het onvermijdelijk dat hij de komende maanden, misschien zelfs jaren, veel tijd kwijt zal zijn aan het verdedigen van zijn besmeurde verleden. Terwijl het zijn taak is te bouwen aan de toekomst van AI met Nividia in het middelpunt.

Mijn les: we moeten eens ophouden oprichters te behandelen als onaantastbare genieën voor wie andere regels gelden. Goede governance, met sterke toezichthouders en goed georganiseerde tegenspraak is geen bedreiging voor de vrije en creatieve ondernemersgeest. Het is een teken van volwassenheid.

Uiteindelijk is de ultieme taak van een founder om iets te bouwen dat groter is dan de persoon zelf. En alleen een sterke, volwassen organisatie kan ervoor zorgen dat het niet alleen groot wordt, maar ook groot blijft.