GBO.Overheid regisseert samenwerking op ICT-gebied
GBO.Overheid, de Gemeenschappelijke Beheer Organisatie van de overheid, verzorgt een samenhangend pakket van breed toepasbare ICT-voorzieningen voor de gehele publieke sector. Kostenbesparing, complexiteitsreductie en verbetering van de dienstverlening aan burgers en bedrijven gaan daarmee hand in hand.
"Ook de overheid profiteert van het feit dat ICT steeds meer een ‘commodity' wordt", zegt Steven Luitjens, directeur van GBO.Overheid. "Gebruikmaking van door GBO.Overheid beschikbaar gestelde generieke ICT-oplossingen maakt het leven van een overheidsorganisatie goedkoper en gemakkelijker. Door op dat vlak te standaardiseren kan meer aandacht worden besteed aan waar je je echt in moet willen onderscheiden: je dienstverlening aan burgers en bedrijven."
De elektronische overheid
"De overheid moet sneller en beter reageren op maatschappelijke vragen die zich voordoen. Dat vereist flexibilisering en meer onderlinge samenwerking. Iedere overheidsorganisatie is onderdeel van talrijke ketens. Als je in al die ketens effectief wil zijn, moet je wat je doet zo goed mogelijk afstemmen met alle partners met wie je te maken hebt", aldus Luitjens. "Omdat het ondenkbaar is effectief te zijn zonder massale inzet van ICT, is afstemming op dat gebied zeker niet de laatste prioriteit. Het kabinetsbeleid voor het realiseren van ‘de elektronische overheid' is erop gericht om juist die afstemming structureel te borgen."
Luitjens geeft aan dat dit een verre van eenvoudige opgave is. "Vaak wordt geroepen dat standaardisatie moet worden afgedwongen. Dat is in ons staatsbestel gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het beste is en blijft dat iedereen snapt waarom we deze weg moeten gaan. Met onwillige honden is het kwaad hazen vangen. Als je niet oppast, stop je alle energie in dwarsliggers, in plaats van dat je met wie wel wil meters maakt. Gebruikmaking van de GBO.Overheid-voorzieningen gebeurt gelukkig op basis van vrijwilligheid. Daarmee is voorlopig nog meer dan genoeg winst te boeken."
Productlijnen
GBO.Overheid levert een beperkt aantal voorzieningen, waarvan de meeste inmiddels uitontwikkeld zijn. "In de kern kennen we vier productlijnen: toegangsdiensten, gegevensuitwisselingsdiensten, beveiligingsdiensten en standaardisatiediensten", zo schetst Luitjens. "Bij toegangsdiensten gaat het nu nog vooral om DigiD, maar straks ook om het beheer van de geïndividualiseerde internetpagina's die de overheid voor burgers en bedrijven inricht. Voor gegevensuitwisseling wijs ik in elk geval op de OverheidsTransactiepoort (OTP), het digitale postkantoor voor inmiddels vele miljoenen berichten van en aan burgers en bedrijven, en op de OverheidsServiceBus (OSB), die ik voor het gemak hier maar even typeer als de digitale postbode. Beveiligingsdiensten worden geleverd door GOVCERT.NL, de digitale brandweer van de elektronische overheid. En wat betreft standaardisatiediensten wijs ik op het secretariaat van het Forum en het College Standaardisatie van de overheid, dat bij GBO.Overheid is ondergebracht."
DigiD is van deze diensten waarschijnlijk het breedst bekend. "Inmiddels zijn zeven miljoen DigiD's uitgegeven. Er is geen overheidsorganisatie meer die zelf een unieke oplossing bedenkt voor authenticatie, het bewijs leveren dat je in de digitale wereld echt bent wie je beweert te zijn."
Governance
"GBO.Overheid is een kleine en nog jonge organisatie. En een organisatie met een erg laag profiel", vervolgt Luitjens. "Ons feestje is de ICT-infrastructuur te leveren die publieke dienstverleners in staat stelt om betere diensten te leveren. Wij ondersteunen dat door daar achter de coulissen een aantal bouwstenen voor klaar te zetten. Het gaat er ons om dat het backoffice van de overheid goed draait. Daar ligt ons werkterrein."
GBO.Overheid is hierbij overigens vooral regisseur. "Het zijn private ICT-leveranciers die het feitelijke werk doen. Zij kunnen dat veel beter. Onze rol is die van vraagbundelaar en contractmanager namens de overheid."
GBO.Overheid is onderdeel van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Een programmaraad, bestaande uit een beperkt aantal vertegenwoordigers van potentieel zo'n 1600 klanten, treedt daarbij als opdrachtgever op. "GBO.Overheid is naar haar aard gezien een soort coöperatie", aldus Luitjens. "Door de governance aldus in te richten is ieders zeggenschap geborgd."
Is dat niet een beetje ingewikkeld? "Ik sta graag open voor een beter model, dat recht doet aan de realiteit. Iedereen die zich rekenschap geeft van het krachtenveld waarin we ons als overheid moderniseren geef ik het te doen dat te bedenken."
Luitjens waarschuwt voor simplisme. "Ik vind het jammer en onterecht dat de overheid in de media steeds vooral als een tobberige, in zichzelf gekeerde organisatie wordt afgebeeld, waar kennelijk alleen sukkels werken. Ik bagatelliseer niet de fouten die worden gemaakt. Ik wijs er alleen wel op dat de complexiteit van de overheid ook haar goede kanten heeft. De checks en balances zijn heel goed georganiseerd in dit land. Dat facet van diezelfde overheid komt vaak helemaal niet voor het voetlicht."
GBO.Overheid
Wilhelmina van Pruisenweg 104, 2595 AN Den Haag
Postbus 84011, 2508 AA Den Haag
Telefoon: (070) 888 75 00
Fax: (070) 888 78 82
E-mail: [email protected]
www.gbo.overheid.nl
