Toen Feike Cats elf jaar geleden startte met Cats Marketing & Communicatie had hij een paar dromen. Eén daarvan was het aan het werk helpen van ex-WAO-ers, of zoals Cats liever zegt, ‘arbeidsgehandicapten’. “Dat heb ik altijd graag willen doen, dus toen de gelegenheid zich voordeed, heb ik samen met Jan van der Veen ‘Houden van Klanten’ opgericht. Wij verzorgen allerlei teleservices, dus ik heb personeel nodig dat telefoneert, en daarvoor komen veel arbeidsgehandicapten in aanmerking.” Het idealisme van Cats ontstond toen hij zag hoeveel moeite ex-WAO-ers moeten doen om weer aan de slag te komen. “Terwijl hun handicap hier een pré is, omdat we geen ‘gezonde’ mensen aannemen.”
Ook callcenter Annieconnect werkt sinds haar oprichting in 2000 met arbeidsgehandicapten. “We streven een mix na van ‘gewoon’ en WAO-personeel na”, vertelt Anna Kroodsma, directeur van Annieconnect. “Onze mensen werken veel thuis, en dat is positief. Met slecht weer zouden we anders veel meer ziekmeldingen hebben van reumapatiënten.” Sterker, Kroodsma ziet minder niet-arbeidsgerelateerd verzuim bij WAO-ers dan bij andere werknemers. “Dat ze af en toe uitvallen door hun handicap, wisten we van tevoren.” Met de thuiswerkers merkt Kroodsma wel dat ze meer moet investeren in haar mensen. Bedrijfsfeesten zijn belangrijk, en Annieconnect heeft ook een relatief grote P&O-afdeling.
Gemotiveerder
De voordelen van WAO-ers zijn ook volgens Cats duidelijk. “We krijgen hier mensen die zeer gemotiveerd zijn. Meer dan gezonde werknemers, en dat stralen ze dan ook uit. Telemarketing is een vak apart, dat moet wel in je zitten. Aan de andere kant hebben we hier wel een hoger ziekteverzuim dan bij een doorsnee bedrijf, maar dat vinden werknemers zelf nog het ergst. Zij vinden het vooral fijn dat ze nu eens serieus worden genomen.” Cats merkt wel dat nieuwe werknemers moeite hebben om weer in een werkritme te komen. “Bij de meesten zie je het aantal uren na verloop van tijd toenemen. Dat is erg leuk om te constateren”, vindt Cats.
Winst maken moet niet het hoogste goed zijn voor een dergelijke onderneming, vindt Cats. Het is een voortdurende strijd tussen idealisme en commercie. “Ook wij moeten soms mensen laten gaan, omdat de productie te laag ligt, of omdat ze het werk geestelijk niet aan kunnen.” Wel is er slecht nieuws voor Houden van Klanten. De onderneming zal ondanks zijn succes stoppen, omdat directeur Jan van der Veen al langere tijd ziek is.
Lichtpuntjes
WAO-keuringen (binnenkort WIA, zie ook kader) worden strenger. De overheid wil zoveel mogelijk arbeidsgehandicapten weer aan het werk krijgen, maar in de praktijk merkt Cats daar weinig van. “Ik neem regelmatig contact op met het UWV, maar daar geven ze gewoon niet thuis. Terwijl ze zelf grote campagnes maken over dit onderwerp. Eigenlijk is het een schande dat het UWV zelf geen klant is bij ons.” Ook de recrutering van mensen is een lastige zaak. Dat loopt via reïntegratiebureaus, maar omdat die regionaal opereren, moet Cats met tientallen van deze bureaus contact onderhouden. “Dat is zeer tijdrovend, en ik krijg niet altijd het idee dat we hetzelfde doel hebben. Hun geloofwaardigheid zou groter worden als ze nauwer zouden samenwerken met bedrijven als het onze.” Het stoort Cats dat de overheid de mond vol heeft van reïntegratie, maar vervolgens te weinig doet. “Waarom verplicht de overheid zichzelf niet om een bepaald percentage WAO-ers in dienst te nemen? Dan pas laat ze haar sociale gezicht zien.”
Cats ziet wel lichtpuntjes. “Het inzetten van arbeidsgehandicapten heeft een aantal voordelen. De nieuwe werknemer krijgt bijvoorbeeld een proefperiode van twee maanden, die betaald wordt door het UWV.” Voor de werkgever is het eerste risico niet groot. Als een werknemer binnen de eerste twee jaar ziek wordt, betaalt de overheid de kosten, niet de werkgever. Kroodsma maakt zich minder druk over de overheid. “We krijgen geen subsidie, en dat hoeft ook niet. Een werkgever heeft volgens mij geen nadelen. De vangnet-constructie is goed. We proberen een goede band op te bouwen met reïntegratiebureaus, en van hen had ik wel een wat actievere rol verwacht. Maar WAO-ers weten ons inmiddels te vinden.”
WAO wordt WIA
Op 1 januari verdwijnt de WAO om plaats te maken voor de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Wat zijn de verschillen?
- De WIA bestaat uit twee onderdelen: de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) en de regeling Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten ( IVA)
- De periode van loondoorbetaling bij ziekte is verlengd van één naar twee jaar.
- De WIA maakt onderscheid tussen gedeeltelijk arbeidsgeschikt en volledig & duurzaam arbeidsongeschikt.
- Gedeeltelijk arbeidsgeschikten vallen onder de WGA en worden gestimuleerd zoveel mogelijk te werken als hun ziekte of beperking toelaat. De WGA biedt een financiële prikkel: meer werken is altijd lonend. In het eerste jaar bedraagt de WGA-uitkering 70 procent van het verschil tussen het laatstverdiende loon en het eventuele inkomen dat met werken wordt verdiend.
- Een gedeeltelijk arbeidsgeschikte in de WAO kon ook een WW-uitkering ontvangen; in de WIA zijn deze uitkeringen geïntegreerd in één loongerelateerde WGA-uitkering.<
- Volledig en duurzaam arbeidsongeschikten krijgen een IVA-uitkering. Die bedraagt 70 procent van het dagloon en kent niet zoals de WAO een verschil in dagloon en vervolgdagloon. Een IVA-uitkering kan ook eerder dan na twee jaar ziekte worden toegekend.
- De ondergrens om in aanmerking te komen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering is verhoogd van 15 procent arbeidsongeschikt naar 35 procent.
Meer weten? Kijk op www.werkennaarvermogen.nl
De experts over arbeidsgehandicapten
Carin Wormsbeche, directeur drukkerij Wedding en winnaar van de Kroon op het Werk-prijs
Iedereen is ’arbeidsgehandicapt’. We hebben allemaal wel iets, niet alleen de mensen die dat etiket opgeplakt hebben gekregen. De primaire taak van een leidinggevende is de kwaliteiten van een medewerker zo volledig mogelijk te benutten. Dit gaat samen met plezier. Wat je leuk vindt, daar ben je ook vrijwel altijd goed in.
Een mens kan zijn kwaliteiten ontwikkelen als de voorwaarden zo optimaal mogelijk zijn. Kijk naar sporters: goede begeleiding, rust, vertrouwen, eerlijkheid en ondersteuning zijn voorwaarden om een talent tot bloei te laten komen. Met iemand die werkt is dat net zo. Zorg dat mensen op elkaar kunnen vertrouwen, zorg dat mensen zich waardevol voelen, zorg dat je altijd eerlijk bent, zorg dat mensen verantwoordelijkheid krijgen en je zult zien dat hun talenten zullen groeien en bloeien.
’Houden van klanten’ is naar mijn mening te veel idealisme en te eenzijdig bezig met alleen maar ’arbeidsgehandicapten’. Een bedrijf met alleen maar verkopers zal ook nooit succesvol zijn. Juist de diversiteit van mensen geeft een bedrijf een solide basis, en zal iemand altijd gesteund kunnen worden met werkzaamheden waar hij of zij minder goed in is. Wedding is zeer succesvol gebleken de afgelopen jaren, terwijl vijf van de eenentwintig medewerkers een ’geregistreerde arbeidshandicap’ hebben.
UWV, uitvoeringsorgaan werknemersverzekeringen
De missie van UWV is ‘werk boven uitkering’. UWV streeft ernaar haar cliënten zo snel mogelijk weer aan het werk te helpen. UWV richt zich daarbij zowel op werkgevers, als op werknemers.
UWV voert een aantal regelingen uit gericht op de werkgever. Deze kan hiervan gebruikmaken als hij een arbeidsgehandicapte in dienst neemt:
- proeftijdaanbod: een proefplaatsing van drie maanden met behoud van uitkering;
- no-risk polis: financiële compensatie bij ziekte van arbeidsgehandicapte werknemer;
- premiekortingen. Voor cliënten die een Wajong-uitkering hebben of hebben gehad, krijgt de werkgever extra premiekorting.
- subsidies voor werkplekaanpassingen.
Meer informatie over deze regelingen en over de voorwaarden om ervoor in aanmerking te komen, staat op uwv.nl bij werkgevers. Werkgevers met vacatures voor arbeidsongeschikten kunnen deze sinds eind juli 2005 melden bij UWV Telefoon Werkgevers via nummer 0900-9295. Via de klantadviseurs van UWV Telefoon Werkgevers worden de verzoeken uitgezet bij reïntegratiebedrijven in de regio van de werkgevers.
Met de komst van de WIA blijven deze regelingen bestaan. In de nieuwe wetgeving komt de nadruk nog meer te liggen op mogelijkheden: wat kan iemand nog wél, met zijn of haar beperkingen. De regelingen zijn gericht op het vergroten van de mogelijkheden en het verkleinen van de last die cliënten hebben van hun structurele beperkingen die het functioneren op het werk belemmeren.
