Juli 2024. Robert Vis typt een bericht op LinkedIn dat door heel techminnend Nederland wordt gelezen. ‘Met pijn in mijn hart vertrek ik misschien voor altijd uit Amsterdam, waar ik geboren ben’, schrijft de oprichter van Bird. Nederland is een achterstandsgebied, vindt hij. Te veel regels, te weinig ruimte om te groeien.
Ruim een half jaar later vertrekt ook zijn bedrijf Bird grotendeels uit Nederland. Er komen kantoren in zes wereldwijde hubs. Op het hoofdkantoor aan de Amsterdamse Amstel blijven nog enkele tientallen medewerkers over.
Maar nu snuffelt Vis toch weer aan Nederland. Woensdag kondigde Bird aan dat het de Bredase concurrent CM.com wil overnemen voor 166 miljoen euro. De man die Nederland publiekelijk afviel, doet nu een bod op een van de meest prominente Nederlandse techbedrijven.
Wie is Robert Vis precies? En wat zegt deze ommezwaai over de 41-jarige ondernemer die zijn bedrijf opbouwde van een garage in De Baarsjes tot een techgigant met een waardering van 3,6 miljard dollar?
Start als ondernemer
Robert Vis werd op 9 april 1984 geboren in Amsterdam. Als tiener bezocht hij de internationale school, waar Engels de voertaal was. Die internationale focus is kenmerkend geworden voor zijn manier van werken: Vis spreekt Engels met een Amerikaanse tongval, alsof hij daar zelf is opgegroeid.
Op zijn zestiende richtte hij zijn eerste bedrijfje op, een videoplatform. De jaren daarna volgden meer ondernemingen met wisselend succes, waaronder het organiseren van exclusieve evenementen in chique Amsterdamse clubs als Jimmy Woo en The Mansion.
Zijn echte doorbraak kwam als begin-twintiger, toen Vis zich aansloot bij Zaypay, een betalingsbedrijf van zijn vriend Adriaan Mol. Vis bleek een natuurtalent in verkopen. ‘We bleken supercomplementair te zijn’, herinnert Mol zich in gesprek met MT/Sprout. ‘Ik was een echte programmeur die vanuit een productvisie werkte, terwijl hij meer van de commerciële kant was.’
Datagedreven werken
Maar de deal die zijn ondernemerschap zou vormen, verliep niet vlekkeloos. Toen Vis en Mol in 2011 Zaypay verkochten aan de Britse Mobile Interactive Group, had Vis de cijfers niet goed in zijn hoofd tijdens de onderhandelingen, bekende hij in een interview met MT/Sprout. Een Amerikaanse M&A-specialist stopte midden in het gesprek. ‘Robert, you gotta know your fucking numbers’, zei hij. Vis zou die les nooit meer vergeten.
Datzelfde jaar richtte Vis MessageBird op, wederom samen met Mol, plus René Feiner, Bob Violier en Ihab Matta. Het bedrijf begon in een garage aan de Amsterdamse Baarsjesweg met het versturen van zakelijke sms-berichten. De eerste klant was veelzeggend: Amber Alert, het systeem om vermiste kinderen snel op te sporen.
Vanaf dat moment werd elk aspect van het bedrijf datagedreven. Elke beslissing moest worden onderbouwd met cijfers. Die strikte aanpak werkte. MessageBird groeide gestaag uit tot een platform dat bedrijven in staat stelt via alle digitale kanalen met klanten te communiceren. Inmiddels verloopt 40 procent van het wereldwijde zakelijke berichtenverkeer via Bird, zoals het bedrijf sinds begin 2024 heet. Onder meer Meta, Uber en PayPal zijn klant.
Binnenkomen bij Y Combinator
Die groei is geen toeval. Zijn vriend Mol ziet Vis als iemand met uitzonderlijke ambities. ‘Het is echt on-Nederlands wat hij doet’, zei Mol tegen MT/Sprout. ‘Robert laat zich niet snel beïnvloeden door zijn omgeving, zodat hij zijn eigen pad kan gaan.’
Die grootse ambities vertalen zich in concrete stappen. In 2016 werd MessageBird toegelaten tot Y Combinator, de prestigieuze Silicon Valley-accelerator waar maar weinig bedrijven in slagen binnen te komen. Voor Vis was het een bewuste strategische keuze. ‘Dit werkte als marketingmiddel voor ons’, vertelde hij later aan MT/Sprout. ‘Je trapt er gemakkelijker deuren open als je het Y Combinator-stempel hebt.’
Die deuren gingen vervolgens wagenwijd open. De jaren erna haalde hij in tranches meer dan een miljard dollar op bij investeerders. In 2020 werd hij door Quote uitgeroepen tot de jongste Nederlandse miljardair ooit. Zijn nuchtere reactie tegenover het zakenblad? ‘Ik heb geen idee hoe jullie rekenmeesters rekenen, maar één ding weet ik wel zeker en dat is dat je met papier niet zoveel kunt kopen.’
Geen luxepaard
Die onverschilligheid tegenover persoonlijke rijkdom past bij zijn filosofie over ondernemerschap. Vis liet zijn bedrijf jarenlang groeien zonder extern kapitaal, een strategie die in startup-jargon ‘bootstrapping‘ heet. Pas toen het echt nodig was, haalde hij investeerders binnen.
‘Als je bedrijf een bepaalde grootte heeft, en het gaat goed, hoeveel rijker kun je dan worden?’, zei hij in 2017 tegen het FD. ‘Ik vind dat je je als ondernemer niet moet focussen op je eigen gewin. Maar wel op zeggenschap, dat is onomkeerbaar.’
Ook over luxe laat hij zich duidelijk uit. ‘Ik wil in Amsterdam met mijn vrienden in de kroeg kunnen zitten’, vertelde hij aan NRC. ‘Of om twee uur ‘s nachts door Bangkok lopen en op straat een stukje kip eten.’ Hij doet aan vechtsport, waaronder jiujitsu en Muay Thai. Zijn vechtsportleraar zou hem hebben geleerd dat gecontroleerde agressie effectiever is dan ongebreidelde woede.
Die gecontroleerde agressie typeert ook zijn manier van leidinggeven.
Harde hand
Vis is een voorstander van wat in techkringen ‘founder mode’ heet: een managementstijl waarbij de topman intensief betrokken blijft bij details en weinig delegeert. Oud-medewerkers omschrijven hem tegenover NRC als een micromanager die hoge eisen stelt en weinig ruimte laat voor tegenspraak.
Dat gaat gepaard met een harde werkcultuur. In een Slack-bericht aan een werknemer verdedigde Vis zijn aanpak door te stellen dat prestatie en druk samengaan. ‘Ik ken geen succesvol techbedrijf in Silicon Valley waar geen vorm van angstcultuur hangt’, schreef hij volgens documenten die NRC inzag. ‘Dat gaat samen met performance.’
Vis grijpt rigoureus in wanneer dat nodig is. In 2022 worden 240 medewerkers ontslagen. Begin 2024 volgt een nieuwe ontslagronde waarbij nog eens 120 mensen hun baan verliezen. Ze krijgen dat te horen enkele dagen voor het personeelsuitje naar Dubai, tekent NRC op. Eén ontslagen werknemer was al onderweg en leest het nieuws pas als hij is geland in stad in de Verenigde Arabische Emiraten.
Ondernemingsraad is taboe
Vis wil de snelheid erin houden. Tegenspraak zit hij dan ook niet op te wachten, zeker niet van een ondernemingsraad (OR). Terwijl bedrijven met meer dan vijftig werknemers volgens de Nederlandse wet wel verplicht zijn een OR in te stellen. Bird heeft er geen.
Na de ontslagronde van februari 2024 nam een groep van dertig ontslagen werknemers een advocaat in de arm, aldus NRC. Ze eisten dat Bird alsnog een OR zou instellen en dreigden naar de rechter te stappen.
Vis reageerde door de groep een ruime vertrekregeling te bieden: zeven maanden salaris. Voorwaarde? Ze moesten beloven de rechtszaak terug te trekken. Iedereen tekende. De OR kwam er niet.
Het lijkt dan ook geen toeval dat er op het Nederlandse hoofdkantoor van Bird veertig werknemers zijn overgebleven. Net onder de wettelijke grens voor een verplichte OR. Die frustratie over Nederlandse regelgeving was een belangrijke reden voor het vertrek van Vis.
En toch komt hij nu terug.
Bod op CM.com
Op 5 november doet Vis een bod op CM.com, het Bredase beursgenoteerde communicatiebedrijf van Jeroen van Glabbeek en Gilbert Gooijers. Bird heeft al ruim 5 procent van de aandelen van CM.com in bezit. Het doet nu een bod van 5,16 euro per aandeel om de ruim dertig miljoen andere gewone aandelen te kopen. Dat is zo’n 20 procent boven op de slotkoers van het aandeel op dinsdag en komt neer op 165,8 miljoen euro.
Lees ook: Jeroen van Glabbeek (ceo CM.com): ‘Het is pas mislukt als je ermee stopt’
‘De combinatie van twee Nederlandse innovatieleiders creëert een Europese kampioen in via kunstmatige intelligentie gestuurde klantenbinding’, aldus Vis in het persbericht. Het gecombineerde bedrijf kan de concurrentie met Amerikaanse tegenhangers als Salesforce en Twilio beter aan, belooft hij.
Wat drijft Vis precies? Schaalvoordelen, zegt hij. De combinatie moet leiden tot meer efficiëntie. Maar er speelt meer. Bird is voor 20 procent van zijn marge afhankelijk van sms-verkeer – dat was ooit meer, maar de markt krimpt al jaren. CM.com biedt betaaldiensten en ticketing, een waardevolle aanvulling op Birds portfolio.
Belangrijker nog: met CM.com verwerft Bird toegang tot de beurs. Vis heeft herhaaldelijk laten doorschemeren dat hij zijn bedrijf naar de beurs wil brengen. Dat deed hij voor het eerst in 2020, maar het is er nog steeds niet van gekomen. Via CM.com kan dat zonder de complexe en risicovolle route van een eigen beursgang.
Als de overname slaagt, doemt één vraag meteen op: wat wordt de vestigingsplek van de eventuele combinatie van Bird en CM.com? Dikke kans dat dat buiten Nederland is.
