Pittige tijden breken aan voor schijnzelfstandigen en hun opdrachtgevers. In 2026 belooft de Belastingdienst echt werk te maken van de controle op zzp’ers die in feite geen ondernemer zijn, maar een arbeidsrelatie hebben met de partij naar wie ze hun factuur sturen. Per 1 januari kunnen er ook boetes volgen voor bedrijven de regels overtreden, net als naheffingen tot 100 procent van de (met terugwerkende kracht) verschuldigde belasting.
Voor zzp’ers en andere kleine ondernemers heeft de Belastingdienst nog meer slecht nieuws: de zelfstandigenaftrek daalt van 2470 euro naar 1200 euro. De komende jaren bouwt de overheid deze aftrek verder af. Het kabinet wil hiermee de fiscale verschillen tussen werknemers en zelfstandigen verkleinen.
Zo zijn er meer wetswijzigingen waar bedrijven en ondernemers vanaf 1 januari tegenaan lopen:
Btw op hotelovernachtingen naar 21 procent
Spannende tijden voor de horeca: het btw-tarief op overnachtingen stijgt van 9 naar 21 procent. Hotels, vakantiewoningen, bed and breakfasts, pensions, hostels, en ook stacaravans worden daardoor een stuk duurder voor reizigers. Nemen de ondernemers een deel van de btw-verhoging voor eigen rekening of rekenen ze die 21 procent volledig door? En: hoeveel effect heeft de prijsverhoging voor het volume? Puntje van orde en misschien een gouden tip: campings behouden het lage tarief van 9 procent.
Loonkostenvoordeel oudere werknemers stopt
Werkgevers ontvangen vanaf 2026 geen loonkostenvoordeel meer voor werknemers boven de 56 jaar die op of na 1 januari 2024 in dienst zijn gekomen. De regeling compenseerde een deel van de loonkosten om werkgevers te stimuleren ouderen in dienst te nemen.
Het voordeel voor werknemers met een arbeidsbeperking blijft wel bestaan en wordt verruimd. Het loonkostenvoordeel (LKV) is vanaf januari van toepassing zo lang de werknemer met een beperking in dienst is. Eerder gold deze financiële tegemoetkoming voor maximaal drie jaar, zodat het nu aantrekkelijker wordt voor ondernemingen om mensen met een arbeidsbeperking aan te nemen.
MRB elektrische auto’s omhoog
Eigenaren van elektrische auto’s kregen in 2025 nog een korting van 75 procent op hun motorrijtuigenbelasting (MRB). Die korting daalt in 2026 naar 30 procent en wordt in de jaren daarna verder afgebouwd. Van 2026 tot 2028 geldt 30 procent korting, in 2029 daalt dit naar 25 procent en vanaf 2030 betalen EV’s de volle mep aan wegenbelasting.
Voor plug-in hybrides eindigt de korting al per 1 januari 2026. Schrale troost: misschien wordt de afschaffing van de MRB voor 2030 al ingehaald door de komst van de kilometerheffing.
Accijnskorting op benzine en diesel lager
Benzine wordt in 2026 bijna 6 cent per liter duurder, diesel stijgt met 4 cent per liter door een aanpassing van de accijnskorting. De accijnsverlaging op brandstoffen, ingevoerd na de Russische inval in Oekraïne en in 2023 al deels teruggedraaid, wordt wel weer met een jaar verlengd tot 1 januari 2027. Maar er worden dus opnieuw wat centen van afgeknibbeld.
Bijtelling elektrische leaseauto 18 procent
Deze verandering ging nu eens lekker niet door: de bijtelling voor elektrische leaseauto’s wordt niet, zoals eerder het plan was, gelijkgetrokken aan die van auto’s met plofmotoren. In plaats daarvan stijgt in 2026 voor nieuwe elektrische auto’s de bijtelling met 1 procentpuntje naar 18 procent van de catalogusprijs over de eerste 30.000 euro. Daarboven geldt het gewone tarief van 22 procent.
Kilometerheffing vrachtwagens
Vanaf 1 juli 2026 krijgen eigenaren van vrachtwagens in Nederland al te maken met een kilometerheffing. Die is afhankelijk van het gewicht van een vrachtwagen en de CO2-uitstoot per gereden kilometer. De heffing is van toepassing op alle binnenlandse en buitenlandse vrachtwagens met een gewicht vanaf 3.500 kilo. De vrachtwagenheffing geldt voor snelwegen, een aantal N-wegen en gemeentelijke wegen.
Verbod op contante betalingen boven 3.000 euro
Vanaf 1 januari 2026 mogen bedrijven die goederen verkopen geen contante betalingen van 3.000 euro of hoger meer accepteren. Klanten moeten pinnen of het geld overmaken, in het kader van Europese maatregelen tegen het witwassen van crimineel geld.
Cryptobedrijven moeten klantgegevens delen met fiscus
Aanbieders van cryptodiensten moeten in 2026 persoonsgegevens van hun klanten delen met de Belastingdienst. Dit volgt uit de Europese brancherichtlijn DAC8. De maatregel geldt voor cryptobeurzen, banken die cryptodiensten aanbieden en andere partijen die cryptotransacties faciliteren.
Minimumloon stijgt naar 14,71 euro per uur
Het wettelijk minimumloon gaat omhoog van 14,40 euro naar 14,71 euro per uur. Dit geldt voor werknemers van 21 jaar en ouder, gebaseerd op een werkweek van 36 uur. Het gaat om een reguliere indexatie; elk half jaar stijgt het minimumloon mee met de cao-lonen.
Nieuwe cao voor flex- en uitzendkrachten
Vanaf 1 januari 2026 geldt een nieuwe cao voor uitzendkrachten. Die cao loopt vooruit op de Wet meer zekerheid flexwerkers en geeft de flexkrachten alvast recht op arbeidsvoorwaarden die minimaal gelijkwaardig zijn aan de arbeidsvoorwaarden van werknemers bij de inlener in een gelijke of vergelijkbare functie.
Niet alle arbeidsvoorwaarden hoeven exact hetzelfde te zijn, maar in totaal moet de uitzendkracht dezelfde waarde aan arbeidsvoorwaarden krijgen.
Europese CO2-heffing voor importeurs
Per 1 januari 2026 voert de Europese Unie een CO2-heffing in aan de buitengrenzen. Importeurs worden verplicht om te betalen voor de CO2-uitstoot van bepaalde goederen op basis van het CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism). Bedrijven die jaarlijks meer dan 50 ton aan CBAM-goederen invoeren, vallen onder de regeling en moeten het jaar daarop aangifte doen in het CBAM-register.
Vervolgens moeten ze CBAM-certificaten kopen en inleveren ter compensatie. De prijs per ton CO2 is gelijk aan die in het Europese emissiehandelsysteem. In Nederland zijn de Nederlandse Emissieautoriteit en de douane samen verantwoordelijk voor de uitvoering van de CBAM-regelgeving.
