Groeiend probleem
Het probleem van de voortzetting wordt alleen maar groter. Ook ondernemende babyboomers vergrijzen. Naar schatting 20.000 bedrijven veranderen de komende periode van eigenaar. Zo’n 7.000 belanden in vreemde handen, meestal die van een private equity partij. Zo’n 13.000 ondernemingen blijven in de familie.
Tegen de achtergrond van die massale bedrijfsoverdracht deed PwC in 2007/2008 onderzoek naar de manier waarop het familiebedrijfsleven zich voorbereidt op de overdracht. De uitkomst was schokkend. Ruim de helft (55%) van de bedrijven heeft geen opvolgingsplan en een iets groter percentage (59%) heeft nog geen opvolger gekozen. De belangrijkste reden: emoties. Niets moeilijker dan loslaten. Zeker wanneer de huidige DGA ook de founding father is – wat in 81 procent van de familiebedrijven nog het geval is.
Succesfactoren
Toch blijken er wel een aantal factoren aan te wijzen die de kans op een succesvolle overdracht veel groter maken. Het tijdig onderkennen van het probleem en het professioneel inrichten van het overdrachtproces is de belangrijkste. Voor een goed proces, dat ook recht doet aan alle emotionele stadia die moeten worden doorlopen, staat al gauw een periode van vier tot zeven (!) jaar. De familiebedrijvenpraktijk van BDO CampsObers gaat zelfs uit van 5 tot 10 jaar. Hoe dan ook, significant langer dan een gemiddelde bestuursvoorzitter bij een bedrijf op zijn post zit.
Stappenplan
Maak allereerst de aanstaande overdracht bespreekbaar. Soms is er maar één kandidaat, maar meestal is de situatie complex. Dan kan de overdracht een splijtzwam zijn binnen de familie. Aangetrouwde partners die zich ermee bemoeien, gepasseerde familieleden, oude erfeniskwesties, jaloezie; het zijn allemaal potentiële struikelpartijen. Bespreek de naderende bestuur- en eigendomsoverdracht met alle belanghebbenden.
Tijdpad
Houd grip op de situatie en zorg voor een duidelijke planmatige aanpak, compleet met tijdpad en bijbehorende acties. Het grote voordeel is dat afwijkingen direct zichtbaar worden en niet met de mantel der liefde bedekt worden. Daarnaast geeft het helderheid aan alle betrokkenen.
Scorecard
Tot slot: Een handig hulpmiddel bij het inrichten van het eigen opvolgingsproces kan de scorecard zijn. Deze vragenlijst werd door de Belgische familiebedrijvenexpert Jozef Lievens ontworpen en biedt een bruikbare leidraad voor het denken over die onvermijdelijke opvolging.
Word lid van onze familiebedrijvennieuwsbrief: eens per maand het laatste nieuws en praktische verhalen over het familiebedrijf. Ga naar FB50.nl.
