Mijn neiging was om op elke oneffenheid te reageren door voortdurend corrigerend bij te sturen. Het resultaat was dat de auto geen rechte, stabiele koers volgde, maar heen en weer begon te slingeren. Al snel had ik door dat dit niet de juiste manier was om met het stuurwiel om te gaan. Ik leerde om de kleine oneffenheden hun gang te laten gaan en ontdekte dat die zich zelf eigenlijk corrigeerden.
Hierin zie ik een duidelijke relatie tot de enorme volatiliteit op de financiële markten. Door wereldwijd intensief gebruik van geavanceerde informatietechnologie, krijgen we voortdurend realtime informatie over de economische gebeurtenissen in de wereld, groot en klein. Markten kunnen daar onmiddellijk op reageren omdat dezelfde informatietechnologie de snelheid van financiële transacties met duizelingwekkende vaart heeft doen toenemen. Geld en aandelen zijn nu niet meer dan digitale codes die zich van A naar B verplaatsen met de snelheid van het licht. Het geglobaliseerde financiële systeem staat permanent in een turbo overdrive. De huidige financiële crisis is volgens mij in belangrijke mate veroorzaakt door de informatietechnologie, en ons gebrek aan ervaring hoe we daar mee om moeten gaan. Net als die automobilist die voor het eerst verkrampt achter het stuur zit. Resultaat is dat markten voortdurend real time reageren op elke real time gebeurtenis en al zwalkend hun weg banen naar boven of beneden. De laatste tijd vooral naar beneden.
Niets nieuws
Ik ben van mening dat deze volatiliteit structureel is, alhoewel die extra versterkt wordt door de grote mate van onzekerheid waarin de markten zich bevinden op dit moment. Maar onzekerheid is niets nieuws. Een van de kenmerken van de economie is dat deze altijd en voortdurend onzeker is. Bijna 80 jaar na de Wall Street crash van oktober 1929 worden we nog steeds nerveus als de maand oktober aanbreekt. De informatietechnologie versterkt deze onzekerheid en dus de volatiliteit. Dat wil niet zeggen dat de informatietechnologie alleen maar nadelen heeft, integendeel. Nog nooit hebben we zo snel en efficiënt zaken kunnen doen over de hele wereld met behulp van computers, netwerken, internet en email. We moeten er alleen nog beter mee leren omgaan. Ik zie in dat licht de huidige crisis dus als een leerproces.
Onderdeel van het leerproces zijn de nieuwe inzichten omtrent de noodzakelijke robuustheid van het gehele financiële systeem, veroorzaakt door de structurele volatiliteit. Deze robuustheid is nu tot stand gekomen door het wereldwijd ingrijpen van overheden. Ik verwacht dat overheden permanent een grotere rol zullen spelen in het financiële systeem, en dat de vermogensstructuur van banken aanzienlijk verbeterd zal moeten worden. In ieder geval hebben de overheden (hopelijk) voorkomen dat het razendsnelle financiële turbosysteem met een daverende knal uit de bocht zou vliegen.
Henk Keilman (54) is venture capitalist en investeerder. Als oprichter van Holland Trust en RIG Investments investeerde hij zowel in start-ups als in grote bedrijven, zoals het Amerikaanse modehuis Gloria Vanderbilt en telecombedrijf NetSource. Tegenwoordig ligt zijn interesse vooral bij investeren in technologie, media, duurzame energie, producten en mensen. Hij is tevens te zien in het tv-programma Dragon’s Den.
