Winkelmand

Geen producten in je winkelmand.

Management & Leiderschap

Kleine gewoontes, grote impact: waarom veranderen volgens BJ Fogg best simpel is

Menselijk gedrag is maakbaar. En dat begint vaak met kleine stapjes, laat Stanford-gedragswetenschapper BJ Fogg zien. ‘Vind de juiste kleine...

author Eva Schram

clock 7,5 min

Niet januari, maar net na de zomervakantie blijkt de ideale tijd voor goede voornemens, las ik afgelopen week in de Volkskrant. Waarom? In september beginnen voor veel mensen nieuwe routines en dat maakt het makkelijker om andere veranderingen door te voeren. Bovendien zijn we meer ontspannen en beter uitgerust aan het eind van de zomerperiode, dan na een drukke decembermaand. Wie heeft er nog energie om zijn gedrag te veranderen na een maand vol stressrijke deadlines, borrels, surprises, kerstkaarten, diners, familiebezoekjes en vette oliebollen? Na een drukke periode is de kans groot dat je jezelf allerlei voornemens oplegt, terwijl de vrijheid en rust van de zomer intrinsieke motivatie en ideeën brengt om dingen écht anders te gaan doen. Na een relaxte zomerperiode is de grond van ons leven als het ware omgespit en kunnen goede voornemens wortel schieten. De automatische piloot Oké, je hebt besloten om gezonder te gaan leven, meer tijd door te brengen met je geliefden, promotie te maken of een betere baan te zoeken. Maar hoe zorg je ervoor dat je deze voornemens daadwerkelijk in praktijk brengt? En waarom komt er vaak zo weinig van onze mooie plannen terecht? Naast de kwestie van timing is er nog iets anders aan de hand. Veel mensen denken dat als je iets heel graag wilt, het dan ook zal gebeuren. ‘Willen is kunnen’ zeggen we dan. Of: ‘Als ik nog harder mijn best doe, dan lukt het me vast.’ Onderzoek van onder meer Icek Ajzen laat zien dat er meer voor nodig is dan de wil om iets te veranderen. Er gaapt een diepe kloof tussen onze intenties (wat we willen) en ons gedrag (wat we doen). We willen het één, maar doen het ander… Vergelijk het met een speedboot die op de automatische piloot vaart. De boot vaart naar het oosten en jij besluit dat je naar het westen wilt gaan. Er zijn twee manieren om dit te bereiken. De eerste manier is het roer vastgrijpen en de boot de andere kant op sturen. De boot vaart nu naar het westen, maar omdat de automatische piloot is afgesteld op een andere richting kost dit je veel moeite. Je moet je flink inspannen en na een tijdje worden je armen moe. Iedereen weet wat er dan gebeurt. Je laat het roer los en je stopt met het dieet, of je begint weer te roken, of je vergeet dat jouw medewerkers behoefte hebben aan persoonlijke aandacht. Goede gewoontes De waarheid is dat het haast nooit langdurige resultaten oplevert als je iets probeert te veranderen op pure wilskracht. Een tweede manier om jouw ‘boot’ in een andere richting te laten varen, is het aanpassen van de automatische piloot. Dan is de nieuwe koers ineens een stuk gemakkelijker en leuker om vol te houden. Jouw gewoontes zijn in dit voorbeeld de automatische piloot. De beste manier om voornemens te laten slagen, is aanpassen wat je automatisch doet. De meesten van ons hebben wel een aantal slechte gewoonten die niet goed voor ons zijn en succes in de weg staan. De gewoonte bijvoorbeeld om overal met de auto heen te rijden, waardoor je minder beweging krijgt. De gewoonte om koffie te drinken, waardoor de insulineproductie wordt verhoogd en er meer vet in je lichaam wordt opgeslagen. Of de gewoonte om werknemers te vertellen hoe het zit, waardoor ze zich aan jou gaan ergeren. Hoe doorbreek je het patroon van deze slechte gewoontes? Deskundigen zeggen dat je, om met een gewoonte te breken, deze door een nieuwe gewoonte moet vervangen. Zonder nieuwe gewoontes verval je makkelijk terug in je oude gewoontes. Kortom: ruil slechte gewoontes in voor goede gewoontes, waarbij ‘goede’ betekent dat ze meer energie opleveren dan dat ze kosten en een positief effect hebben op je leven. Het geheim van succesvolle gedragsverandering ligt dus in het ontwikkelen van goede gewoontes die weerspiegelen wat je graag wilt bereiken. Hieronder vind je drie tips om je gewoontegedrag de komende tijd te veranderen: #1. Stel een concreet doel voor de komende 90 dagen Wat wil jij de komende 90 dagen graag bereiken? Wat is de komende tijd belangrijk voor jou? Waar wil je heen? Kenmerken van een goede doelstelling: er zit een uitdaging in (je moet soms op je tenen lopen om het te halen), het is haalbaar (je moet ervan overtuigd zijn dat je het kunt) en het spreekt tot de verbeelding (je kunt je het gewenste resultaat voorstellen). Bijvoorbeeld: Gezin: Ik wil iedere week tenminste drie avonden thuis eten en daarna iets leuks doen met m’n partner of kinderen. Gezondheid: Ik wil gezonder eten & drinken en 5 kilo afvallen. Werk: Ik wil mijn professionele netwerk verdubbelen en binnen twee jaar een eigen bedrijf beginnen. #2. Bedenk een aantal plezierige gewoontes die jou hierbij gaan helpen Met welke gewoontes, die dit doel in de weg staan, ga je stoppen? Met welke gewoontes, die jou wel helpen dit doel te bereiken, ga je beginnen? Laat je bij het ontwikkelen van deze gewoontes niet teveel leiden door dingen waarvan je vindt dat je het zou moeten doen. Ontwikkel liever gewoontes die je graag zou willen hebben. Activiteiten waar je naar uitkijkt en waarvan je weet dat het energie gaat opleveren. Bijvoorbeeld: Gezin: Ik gebruik de laatste 15 minuten van m’n werkdag om de volgende dag voor te bereiden, zodat ik met een opgeruimd hoofd thuis kom en er voor mijn gezin kan zijn. Gezondheid: Ik drink voor ontbijt een gezonde en voedzame smoothie. Als ik tussen de maaltijden door trek krijg, dan drink ik een glas water of eet ik een gezond tussendoortje in plaats van een snack. Werk: Ik bel iedere werkdag voor 12.00u een potentiële klant. #3. Richt je omgeving anders in Herinner jezelf aan je doelen en plannen door je omgeving anders in te richten. Wil je gezonder leven? Gooi dan al het voedsel weg dat ongezond voor je is en koop gezonde voeding. Wil je betere resultaten boeken met je werk? Neem dan aan het begin van je werkdag tien minuten de tijd om je dag te plannen, maakt een top drie van je meest belangrijke taken en evalueer de resultaten aan het eind van je werkdag. Wil je meer klanten binnenhalen? Maak een checklist voor gesprekken met potentiële klanten en leg die naast je telefoon. Eén van de beste manieren nieuwe gewoontes te ontwikkelen is het bijhouden van je gedrag en de resultaten die je behaald. Je kunt hiervoor je telefoon gebruiken, een handige app, je computer, een dagboek of een notitieblok. Bijhouden of je vooruitgang boekt helpt je om te achterhalen of je goed bezig bent of dat je jouw plannen dient aan te passen. Bovendien gaat er een motiverende werking vanuit en biedt het de gelegenheid om jezelf te belonen. Een andere effectieve manier om je omgeving anders in te richten is hulp vragen. Deel je plannen met een aantal mensen die je regelmatig ziet. Spreek met hen af dat ze jou regelmatig vragen hoe het met de uitvoering van je plannen gaat. Leg hen uit dat goede vragen jou verder helpen en complimenten ook. Je kunt natuurlijk ook samen met iemand anders aan een doel werken. Of zoek een goede coach die je bij het bovenstaande kan begeleiden.

Columnisten & Experts

Bewaar je lijstje met goede voornemens maar voor september

Vanaf Nieuwjaarsdag gaan we meestal aan de slag met ons lijstje met goede voornemens voor komend jaar. Die timing is...

author Ronald van der Molen

clock 5 min

rituelen productiviteit verhogen

Management & Leiderschap

Hoe rituelen je helpen om slimmer te werken

Het hebben van rituelen, hoe klein ook, zorgt voor meer focus, minder stress en betere prestaties. Hoe zit dat?

author Lilian Polderman

clock 3,5 min

#1 Houd een dagboek bij Door een beschrijving van je eigen ervaringen bij te houden kun je er later makkelijker van leren. Dat hoeft ook niet te moeilijk te zijn. Start iedere dag met een zin als 'Vandaag was geweldig want', of 'Vandaag was verschrikkelijk omdat'. Wanneer je na verloop van tijd terug gaat lezen dan kun je zien hoe je ergens mee om bent gegaan (en weet je ondertussen al hoe dat is afgelopen). #2 Wandel meer Door de auto te laten staan voor korte ritjes en de benenwagen te pakken word je niet alleen gezonder, volgens verschillende studies word je er zelfs slimmer van. Dat zit zo: je bent tijdens een wandeling alleen met je gedachten. Daardoor heb je de tijd om rustig na te denken over de belangrijkste problemen waar je mee zit. Wanneer je onderweg bent naar een zakelijke afspraak geeft de wandeltocht je nog een ander voordeel. Je komt ontspannen en scherp aan bij de klant of relatie. Daardoor ben je scherper gedurende het gesprek. #3 Luister meer Tijdens een onderhandeling kan zwijgen je belangrijkste tactiek zijn. Veruit de meeste mensen hebben moeite met stiltes bij mensen die ze niet goed kennen, waardoor ze door blijven babbelen om de stilte op te vullen. In de film Weekend at Bernie's zit een - zwaar overdreven - voorbeeld van de kracht van stilte: een vriend wil de auto van Bernie kopen. Doordat Bernie niets zegt op het eerste bod komt er een hoger bod, dan nog een hoger et cetera. (Al is het een beetje cru dat Bernie overlijdt tijdens het gesprek) #4 Houd je aan je woord Geen manager die het als bedoeling heeft, toch gebeurt het: ja zeggen en nee doen. Om een goede reputatie op te bouwen is het een absolute no go, maar dat hoeven we je eigenlijk niet te vertellen. #5 Breid je kennis uit Door open te staan voor nieuwe informatie en op de hoogte te zijn van de ontwikkelingen om je heen vinden andere mensen je mening over een onderwerp interessanter. Hoe meer waarde anderen aan je opinie hechten, hoe meer invloed je ook buiten je bedrijf krijgt. Die kennis krijg je niet alleen door de website van MT en andere magazines te Ctrl-5'en. Sta open voor gesprekken met mensen die je niet kent, zorg dat je wat van de wereld hebt gezien en stel iedere vraag die in je opkomt. Dit artikel verscheen eerder op Sprout

Management & Leiderschap

5 gewoonten die je in 2017 een betere manager maken

Nu de eerste dagen van 2017 voorbij zijn is het tijd om de balans op te maken. Met deze 5...

author Redactie MT

clock 1,5 min

in zijn kracht zetten werkt niet

Management & Leiderschap

‘Iemand in zijn kracht zetten? Bullshit!’

Goede leiders moeten, als je de handboeken moet geloven, hun mensen in hun kracht zetten. Pure egopraat, zegt Guus Brackel.

author Peter van Lonkhuyzen

clock 3,5 min

Iets nieuws leren staat altijd hoog op het prioriteitenlijstje van een manager. Maar zelfsturing vraagt nog iets veel moeilijkers, namelijk dingen áfleren. 6 gewoontes die nieuwe leiders kwijt moeten zien te raken. Sinds afgelopen zomer publiceert MT bijna wekelijks de serie Nieuw leiderschap, over de managementvaardigheden in het tijdperk van nieuwe organisaties en gedeeld leiderschap. Een van de meest kenmerkende veranderingen is niet dat managers allerlei nieuwe ‘kunstjes’ moeten kunnen om autonome werknemers aan te sturen. Integendeel, ze moeten allerlei gewoontes leren loslaten. Dat loslaten kan soms een knelpunt zijn bij (bijvoorbeeld) de invoering van zelfsturing: in de praktijk blijkt iets afleren vaak veel lastiger te zijn dan iets aanleren. Vertrouwen op anderen ‘Het bestaansrecht voor veel managers’, zoals Rob Bos, hoofd Expertisecentrum Leiderschapsontwikkeling bij de Baak, het eerder in de serie uitdrukte, ‘lijkt nu te liggen in hun rol als knooppunt in de organisatie. Ze zijn aangesteld om belangrijke keuzes te maken, maar ze moeten leren om sommige keuzes aan anderen over te laten – omdat die anderen dichter bij de materie zitten en sneller kunnen handelen. Het werkt alleen als leiders vertrouwen stellen in de professionaliteit van deze mensen. Dat kan soms nog de grootste uitdaging zijn: loslaten en vertrouwen.’ Wat moeten nieuwe leiders allemaal nooit meer doen? 6 hardnekkige afleerpunten uit de serie. Afleren 1: Zeggen hoe het moet ‘Als mensen een leidinggevende rol krijgen’, zei executive coach Hans-Jaap Moes, ‘is dat vaak omdat ze goed zijn in wat ze doen. Ze zijn gewend om veel te bepalen.’ Maar in een organisatie met autonome teams is dat juist niet de bedoeling. De medewerkers moeten hun eigen weg zoeken en de managers moeten misschien op hun tong bijten. Moes: ‘Nu moeten ze anderen laten bepalen, en zelf toehoren.’ Het kan lastig zijn om jezelf in te houden. ‘Het is verleidelijk om als iemand een vraag stelt, meteen antwoord te geven’, aldus Yvonne Burger, executive coach en hoogleraar aan de VU. ‘Als manager was je dat misschien altijd zo gewend.’ Een coachende houding en betere luistervaardigheden zijn dus gewenst. Volgens Burger is luisteren een vaardigheid waarin je je goed kunt bekwamen. ‘Met een geoefend oor hoor je veel meer dan je zou denken. Luisteren lijkt iets heel simpels, maar eigenlijk is het een onderschatte vaardigheid.’ Lees hoe je van sturen naar coachen gaat Afleren 2: Alles in de hand willen hebben Het woord manager komt oorspronkelijk van het Latijnse manus, hand. De manager is de persoon die alles in de hand heeft, maar bij gedeeld leiderschap is dat nu juist níet de bedoeling. Een autonoom team moet leren om zijn eigen boontjes te doppen en tegenslagen te overwinnen, wat alleen lukt als het de kans krijgt om doodlopende wegen in te slaan en fouten te maken. ‘Een goede leider geeft het team die mogelijkheid’, aldus Joost Crasborn, trainer, coach en auteur van Hoe coach ik mijn team? En het team zichzelf!. ‘Het is de enige manier waarop het team zich kan ontwikkelen.’ ‘Managers leven te veel in de gedachte dat ze kunnen sturen’, vindt Ben Kuiken, oprichter van Nieuworganiseren.nu en auteur van onder meer De laatste manager. ‘Dat is een papieren werkelijkheid. Ook in de situatie van command & control heb je minder te sturen dan je misschien zou willen. Ga voor jezelf maar na, heb je echt alles in de hand, of wil je dat alleen maar geloven? Je kunt die illusie maar beter laten varen.’ Het nieuwe loslaten is een mentale vaardigheid die de managers zichzelf moeten aanleren, aldus Kuiken. ‘Zolang je blijft sturen, voorkom je dat je mensen verantwoordelijkheid oppakken. Build a fence around people and you get sheep.' Lees de 5 regels van het nieuwe aansturen Afleren 3: Wantrouwen Managers die het idee dat ze alles zelf in de hand hebben loslaten, moeten daarmee ook het automatisme om vanuit wantrouwen te starten, laten varen. Zonder vertrouwen kun je immers niet loslaten. Maar vertrouwen, aldus Auke Klijnsma, docent en co-auteur van het boek De waarde van vertrouwen, kun je alleen maar winnen door zelf kwetsbaar te zijn. Daarbij kan iets misgaan, maar ‘dat risico moet je dan maar nemen’, zegt Klijnsma. ‘Het effect van kwetsbaarheid is namelijk dat mensen meer verantwoordelijkheid nemen. Om je vertrouwen niet te beschamen.’ Klijnsma’s woorden sluiten aan bij veel psychologisch onderzoek. Zo zijn er bijvoorbeeld studies gedaan naar spiegelgedrag: mensen spiegelen hun gedrag aan dat van, bijvoorbeeld, een leider. Als de leider vertrouwen schenkt en mensen een kans geeft, nemen ze dat gedrag over. Wie bovendien zijn of haar eigen belangen ondergeschikt maakt, in plaats van zichzelf steeds voorop te zetten, wordt als meer betrouwbaar gezien. Ook het gevoel van rechtvaardigheid op de werkvloer is een belangrijke voedingsbodem voor vertrouwen. Lees wat de 4 pilaren van vertrouwen zijn Afleren 4: Probleemgericht communiceren ‘In het reguliere onderwijs maak je vooral kennis met probleemgerichte communicatie’, zegt Astrid Vermeer, oprichter van het Instituut voor Samenwerkingsvraagstukken en co-auteur van het boek Coachen van zelfsturende teams. ‘Als iets gebeurt, ga je met zijn allen de oorzaak bespreken. Maar daadkracht is een van de belangrijkste eigenschappen van zelfstandige teams, en de daadkracht verdwijnt als je probleemgericht te werk gaat.’ Discussies over de oorzaak van het probleem kosten niet alleen veel tijd, maar leveren ook negatieve emoties op. Vermeer: ‘Bij een oplossingsgerichte aanpak worden de oorzaken voor kennis aangenomen. Het team focust zich op de oplossing. Wat moet het doel zijn? Hebben we de middelen en bevoegdheden om dat te bereiken?’ Of je het daarbij met elkaar eens bent over waarom je voor een bepaalde oplossing kiest, is secundair, aldus Vermeer. ‘Zo lang je het maar eens bent over wat die oplossing moet zijn.’ Lees hoe je autonome team oplossingsvaardig wordt Afleren 5: Denken dat het om jou draait Een hardnekkig automatisme in veel organisaties is dat managers worden benoemd omdat ze goed zijn in hun werk. Bijvoorbeeld omdat ze de beste salesresultaten hebben behaald. Eenmaal manager behouden ze hun prestatiegerichte instelling. Maar dat is niet waar het bij nieuw leiderschap om draait, aldus Ronald Meijers, leiderschapsexpert bij Deloitte. Meijers: ‘Het allereerste dat je als leider moet leren, is dat het niet langer gaat om de vraag hoe jij je eigen werk doet, maar hoe je je medewerkers in staat stelt hun werk goed te doen. Hun succes is jouw succes. Veel leiders vergeten dat helaas weer snel.’ Als je wilt dat je medewerkers zelfstandig in staat zijn om snel op marktontwikkelingen in te spelen, zul je aan een coachende managementcultuur moeten werken, zegt Meijers. Leiders moeten worden benoemd die hun mensen de ruimte geven en ondersteunen. ‘We hebben leiders nodig die gemotiveerd zijn door de drang iets goeds neer te zetten met hun afdeling.’ Lees hoe de nieuwe leider een ‘perpetual learner’ wordt Afleren 6: ‘Doei en succes ermee’ roepen In de praktijk blijkt zelfsturing lang niet altijd uit de verf te komen. Er wordt vaak te makkelijk over gedacht. ‘In de praktijk zie ik dat zelfsturende teams vaak met hetzelfde euvel kampen’, zegt Jaco van der Schoor, directeur van Mensen in Bedrijf en auteur van boeken over teamontwikkeling. ‘Het wordt zonder al te veel voorbereiding ingevoerd: ‘Jullie zijn vanaf nu zelfsturend, succes ermee!’ Maar op dat moment zijn er onduidelijkheden, ontbreken structuren en is er onveiligheid.’ Esther de Haan, coach en eveneens auteur van verschillende boeken over teams, ziet dezelfde ontwikkeling. ‘Tegen een kleuter zeg je niet: ‘Morgen mag je op kamers!’ Maar teams worden vaak losgelaten zonder dat ze volwassen zijn.’ Veel vragen zij bij de start nog onbeantwoord. Waar staat onze afdeling voor? Hoe verhoudt zich dat tot de rest van de organisatie? Wat betekent dat voor ons dagelijks werk? De Haan: ‘Als daar onduidelijkheid over bestaat, loopt iedereen een verschillende kant op. Ik maak het regelmatig mee. Mensen kunnen elkaar soms gek maken.’ Lees hoe je je team bij zelfsturing op weg helpt Team niet loslaten Dat managers gewoontes leren loslaten, betekent dus niet dat ze het team loslaten. ‘Een goed bestuurder laat niet los’, zegt Jelle Dijkstra, mede-auteur van het boek Gedeeld leiderschap, ‘maar zit er juist extra bovenop.’ Niet meer: mensen voorkauwen hoe ze hun werk moeten doen, maar wel zorgen dat die mensen goed worden begeleid. De opdracht van enerzijds begeleiden en anderzijds mensen de ruimte geven, is het lastigste aspect van nieuw organiseren, aldus Dijkstra. ‘De taak van leiders is om de omstandigheden te scheppen waarin andere mensen initiatieven kunnen nemen. Voor veel leiders is dat de allergrootste uitdaging van gedeeld leiderschap, omdat ze jarenlang niets anders deden dan zelf het voortouw nemen.’ Dit artikel is onderdeel van het dossier Nieuw Leiderschap op mt.nl. Dit dossier wordt mede mogelijk gemaakt door de Baak. De Baak is er voor leiders, ondernemers en professionals die op zoek zijn naar inspiratie, motivatie, kennis en inzicht. Meer lezen? 7 eigenschappen van zelfstuurders Banenruil: 'Beter dan adviesbureau binnenhalen' Duurzame inzetbaarheid bij zelfsturing is geen quick fix 5 tips voor het aansturen van generatie Z Alles over Nieuw Leiderschap

Management & Leiderschap

De 6 gewoontes waar nieuwe leiders écht vanaf moeten

Iets nieuws leren staat altijd hoog op het prioriteitenlijstje van een manager. Maar zelfsturing vraagt nog iets veel moeilijkers, namelijk...

author Peter van Lonkhuyzen

clock 6 min