Winkelmand

Geen producten in je winkelmand.

Bedrijven zetten vaker reputatie op spel met greenwashing

Onderzoekers constateren een opgaande trend in ‘greenwashing’. Bedrijven doen zich groener voor dan ze in werkelijkheid zijn en dat kan funest zijn voor de bedrijfsreputatie. 

goede sier maken duurzaamheid levensgevaarlijk voor reputatie Unsplash
Je leest nu: Bedrijven zetten vaker reputatie op spel met greenwashing

Bedrijven van enige omvang ontkomen in deze tijden niet aan een duurzaamheidsbeleid. Maar groen op papier, is nog niet groen in de praktijk. Wie googelt op ‘greenwashing’ stuit op talloze voordelen van bedrijven die in woord duurzamer waren dan in de praktijk. 

Sjoemelsoftware Volkswagen

Het bekendste voorbeeld van greenwashing is waarschijnlijk het schandaal rond Volkswagen. Het bedrijf kwam in 2015 negatief in het nieuws: de autofabrikant had elf miljoen dieselauto’s voorzien van ‘sjoemelsoftware’ zodat de auto’s bij emissietesten minder vervuilende gassen leken uit te stoten. 

Met de software voldeden de auto’s aan de milieu-eisen op het moment dat ze werden getest, maar in werkelijkheid waren ze een stuk vervuilender. De gevolgen van het schandaal zijn voor Volkswagen enorm. Het bedrijf heeft meer dan 27 miljard euro moeten betalen aan boetes en schadevergoedingen. Vorig jaar besteedde het bedrijf hieraan 5,5 miljard euro en dit jaar komt het uit op 2 miljard, liet financieel directeur Witter eind vorig jaar weten in de Duitse krant Börsen-Zeitung. 

Kenmerken duurzaamheidsbeleid

De Volkswagen-casus past in de trend dat bedrijven zich groener voordoen dan gerechtvaardigd, aldus onderzoeker Pascual Berrone van IESE Business School, die met twee collega’s de oorzaken en effecten van greenwashing onderzocht. Ze bekeken de gegevens van meer dan 325 beursgenoteerde bedrijven in de VS in de meest vervuilende bedrijfstakken. Op basis van meer dan 1.500 artikelen in The Wall Street Journal tussen 1997 en 2001 werden diverse acties onderscheiden die onderdeel kunnen zijn van een duurzaamheidsbeleid. Vervolgens keken de onderzoekers of deze actie een goede indicator is van een oprecht duurzaamheidsbeleid.

  • Groene patenten: Patentaanvragen worden onderworpen aan een strenge selectie, bijvoorbeeld op het gebied van innovatie en toepasbaarheid. Bovendien brengen patenten hoge ontwikkelingskosten met zich mee. Patenten zijn daarom een goede indicator voor een serieus duurzaamheidsbeleid.
  • Beloningsbeleid: wanneer de beloning van bestuurders (deels) is gekoppeld aan doelstellingen op het vlak van duurzaamheid dan is dit een goede indicator voor duurzaamheidsbeleid. 
  • Duurzame keurmerken: het onderzoeksteam verwachtte dat keurmerken geen goede indicator zouden zijn van een gezond duurzaamheidsbeleid. Keurmerken zijn immers makkelijk te verkrijgen. Bedrijven maken geld over naar de keuringsinstantie en mogen vervolgens een duurzaamheidslogo op hun producten plakken. Bedrijven gebruiken vaak keurmerken om hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te laten zien. Maar keurmerken blijken volgens de wetenschappers een redelijk goede indicator van een betrouwbaar duurzaamheidsbeleid. 
  • Duurzaamheidscommissie: Sommige bedrijven stellen een duurzaamheidsbestuur of groene werkgroep in. Onderzoekers hadden het idee dat (bestuurlijke) inbedding van duurzaamheid een goede indicator zou zijn van een waardevol duurzaamheidsbeleid. Uit hun bevindingen bleek dat dit niet het geval was. 

Samenvattend concluderen de onderzoekers dat maatregelen die het meest bijdragen aan het beeld van een sterk duurzaamheidsbeleid (patenten, beloning) ook het duurzaamst zijn. Desalniettemin is ‘echt’ groen worden volgens de wetenschappers ingewikkeld. 

NGO’s speuren naar greenwashing

Het is lastig om de toekomstige effecten van duurzaamheidsmaatregelen in te schatten. Wel stellen zij dat het naïef is om te denken dat je tegenwoordig de kluit kunt belazeren door je groener voor te doen dan je bent. Ngo’s nemen de duurzame inspanningen van vervuilende sectoren onder de loep. Publiciteit van ngo’s is vaker negatief dan positief: ze klagen eerder een onderneming aan die niet aan zijn milieuclaims voldoet, dan dat ze een bedrijf dat dat wel doet op een voetstuk plaatsen. Als je niet van plan bent je duurzaamheidsbeleid daadwerkelijk uit te voeren, loop er dan niet mee te koop, adviseren de onderzoekers.